‘Allah, wat ga je hieraan doen?’

Honderden doden vielen vrijdag bij aanslagen op shi’itische moskeeën in Sana’a. Jemen is speelbal in de strijd tussen shi’ieten en soennieten.

Jemenieten dragen een gewonde weg in Sana’a FOTO REUTERS, Khaled Abdullah

„Allah, ben je er? Waarom moesten deze mensen dood? Wat ga je eraan doen?!” twittert een student kort na de aanslagen, vrijdagmiddag, op twee moskeeën in Sana’a. Het dodental stond vrijdagavond laat op 137, het aantal gewonden op 357. De moskeeën werden vooral bezocht door Houthi’s, de shi’itsche groepering die onlangs de macht greep.

De aanslagen gebeurden een dag nadat Houthi-oorlogsvliegtuigen het paleis van de onlangs naar Aden gevluchte ex-president Abdurabu Mansour Hadi bestookten. En twee dagen na de moord op de bekende Houthi-journalist Abdulkarim Alkhaiwani. Die moord is door Al-Qaeda-op-het-Arabisch-Schiereiland (AQAP) opgeëist.

Wie de aanslagen van gisteren pleegde, is niet duidelijk. IS zou ze hebben opgeëist – dat doet het de laatste tijd bij alle grote aanslagen. De vraag is of dit klopt. Het is IS-strategie om zoveel mogelijk angst te willen zaaien en het opeisen van aanslagen hoort daarbij. Aanslagen in Jemen zijn daarbij extra interessant, omdat IS en AQAP elkaar daar beconcurreren.

Door deze aanslagen op te eisen, trekt IS de slagvaardigheid van AQAP in Jemen in twijfel. Het wekt de indruk dat het iets kan wat AQAP niet kan – en dat in hun eigen thuisland. Maar tot nu toe is van aanwezigheid van IS in Jemen nooit iets gebleken. Het ligt dan ook meer voor de hand dat AQAP achter de aanslagen zit.

AQAP en aan hen gelieerde soennitische stammen zijn woedend over de machtsgreep van de shi’itische Houthi’s. Iran wordt ervan verdacht de Houthi’s te steunen. En een Iraanse voet aan de grond in Jemen is voor de AQAP-alliantie een horrorscenario.

Iran ontkent achter de Houthi-machtsovername te zitten, maar zegde onlangs wel een jaar gratis olie toe. Ook is een dagelijkse lijndienst tussen Teheran en Sana’a gestart. Jemen lijkt dus wel degelijk speelbal te worden van de twee grootmachten in de regio: soennitisch Saoedi Arabië en shi’itisch Iran.

Voor de gewone Jemeniet maakt het niet uit. Hij wil dat de buitenwereld hem met rust laat. De recente sluiting van de westerse ambassades liet Jemenieten ook koud. „Daar hadden we toch al niks aan”, was een veel gehoorde reactie. Jemen mijmert over de dagen dat Houthi’s en soennieten in dezelfde moskee kwamen bidden.

Die dagen zijn voorbij. Wat Jemen te wachten staat, weet niemand, maar rooskleurig ziet het er niet uit. Kunstenaar Ibi Ibrahim schrijft op Facebook: „Iedereen rouwt, we maken ons profiel een tijdje zwart. Na een paar dagen is er weer een aanslag en komen we opnieuw met die zwarte foto.”