‘We vierden feest en meteen kwam de Fristi op tafel’

Het aantal Amsterdamse 10-jarigen met overgewicht daalde met 2 procent in twee jaar. Maar er zijn nog 152 basisscholen met een hoger BMI dan gemiddeld.

Vandaag presenteerde wethouder Eric van der Burg (Zorg en Sport, VVD) de eerste resultaten: de groep te dikke vijfjarigen is met 2 procent geslonken.

Welke groep kinderen heeft het meeste overgewicht?

„Tienjarigen in Nieuw-West, Zuidoost en Noord [meer dan 30 procent]. Vooral Turkse jongeren springen er in negatieve zin uit. Er is te weinig bewustzijn en kennis. Kinderen drinken niet genoeg water en bewegen te weinig. Een uur per dag halen ze niet en georganiseerd sporten kunnen ze niet betalen. Vaak gaat het al mis in de eerste duizend dagen na de conceptie. Zwangere vrouwen eten te veel omdat ze denken dat ze voor twee eten. De norm verschuift ook, want bij de GGD zien ze de hele dag door te dikke kinderen. Alleen obesitas zien ze dan als probleem. En overgewicht zien veel ouders nog steeds als een kleiner probleem dan ondergewicht.”

Verbeterde dat bewustzijn de afgelopen twee jaar?

„Ja, de resultaten zijn positief. Zo is er een daling van 2 procent onder tienjarigen met overgewicht. Maar mijn grootste zorg en aandachtspunt is dat de boodschap bij de gemiddelde NRC-lezer beter tussen de oren zit dan bij mensen die überhaupt geen krant lezen. Het gaat soms langzamer dan ik had gehoopt. Afgelopen jaar gaven we kortdurende voorlichting aan ouders. Het ging goed: ouders snapten dat er in een pakje appelsap evenveel suiker zit als in een blikje cola. Maar toen we het succes vierden en ouders een feestmaaltijd mochten maken, kwam de kleurenhagel en de Fristi direct op tafel. Er is een verschil tussen weten en doen. Daarom is het een aanpak voor twintig jaar. Het gaat mij erom dat we de samenleving gezonder maken.”

Zitten deze positieve korte termijn resultaten de lange termijn aanpak niet in de weg?

„Dat zou de grootste fout zijn. Maar ik ga ervan uit dat dit niet gebeurt. AAGG zit structureel in de begroting. Het wordt unaniem gedragen door de gemeenteraad. Het is tot nu toe wel een positief verhaal maar nog niet buitengewoon succesvol. Dat toont hoe ingewikkeld het probleem is.”

Hoe groot is de verantwoordelijkheid van de gemeente voor particuliere keuzes?

„Ik vind dat de overheid onvoldoende invloed pakt. Ik wil het goede voorbeeld geven met het inrichten van de openbare ruimte, stimuleren van beweging, voorlichting geven. Scholen zijn een belangrijke plek om verandering te realiseren. We vragen hun meer bewegingsonderwijs te geven met een vakdocent en alleen water te schenken. Als tegenprestatie investeren wij in schoolpleinen en koppelen we scholen aan sportverenigingen.”

Kan de gemeente snacks verbieden op scholen?

„We kunnen dit niet opleggen en willen dit ook niet. Dwingen leidt tot weerstand. Ik ga het gesprek aan. We richten ons nu op de 152 basisscholen waar het BMI boven het Nederlandse gemiddelde ligt. Met enthousiasme. Het moet leuk zijn.”