Skiën met luchten blauwer dan blauw

IOC bezoekt Beijing waar mogelijk de Winterspelen worden gehouden. Sterkste troef: relatief lage kosten.

Skiërs daalden afgelopen oudjaarsdag af in Zhangjiakou, ter gelegenheid van het Chinese bid voor 2022. Foto Getty Images

Alleen de mondkapjes tegen de luchtvervuiling zijn in Beijing werkelijk sneeuwwit, de symbolische kleur van de Olympische Winterspelen. Sneeuwt het hier dan kleurt het poeder al voor het is neergedaald asgrijs door de auto- en industriële smog. Toch denken de autoriteiten dat Beijing, zelfs zonder de luchtvervuiling geen wintersportstad, een meer dan geschikte locatie is voor de Winterspelen van 2022. Alles op alles wordt gezet om daar volgende week de Evaluatiecommissie van het Internationaal Olympisch Comité(IOC) van te overtuigen.

„Wij zijn een hele goede, veilige en betrouwbare keuze, en we doen het nog goedkoop ook”, zegt ADO Den Haag-eigenaar Wang Hui, woordvoerder van het Chinese comité dat het bod heeft voorbereid. „Wij garanderen dat de luchten blauwer dan blauw zijn”, aldus burgemeester Wang Anshun onlangs bij de presentatie van de kandidatuur, die onverwachts kansrijk is.

Beijing is favoriet geworden bij gebrek aan een betere keus, de tegenstand is sneller weggesmolten dan de sneeuw deze winter in de Chinese hoofdstad. München, Stockholm, Krakau en het Oekraïense Lviv trokken zich terug omdat de plannen niet worden gesteund door de bevolking of omdat de situatie onveilig is. Behalve Beijing is alleen nog Almaty in Kazachstan in de race. Op 31 juli valt het besluit.

Vogelnest

Misschien zijn de IOC-bezoekers betrekkelijk makkelijk te overtuigen dat Beijing geschikt is als het om binnensporten gaat. Het Vogelnest-stadion zal opnieuw gebruikt worden voor de opening en de sluiting; het kubusvormige zwembad wordt omgebouwd tot curlinghal, twee andere indoorstadions worden verbouwd tot schaatshallen en de plannen voor een biatloncentrum zijn al in uitvoering.

Maar ongetwijfeld worden er wenkbrauwen gefronst als de twee verre locaties voor de alpine-sporten worden geïnspecteerd. Bij Yanqing, 150 kilometer van Beijing, en bij Zhangjiakou, op bijna 300 kilometer, zullen olympische dorpen verrijzen en zal er worden geskied, gesnowboard en gebobsleed. Behalve de afstand is de lichte sneeuwval een probleem, hooguit 20 centimeter in de heuvels van Yanqing en nog geen meter in het Chinese „ski-mekka” (China Daily) Chongli bij Zhangjiakou.

„In elk potentieel gastland van de Winterspelen moet kunstsneeuw worden geproduceerd”, wuift Wang Hui de bezwaren weg. En als het over de bereikbaarheid gaat moet hij lachen. Het netwerk van hogesnelheidstreinen wordt uitgebreid waardoor een bus- of autoreis van drie tot vijf uur uur wordt gereduceerd tot 50 minuten. Dat dat geen pocherij is, heeft China elders in het land allang bewezen.

De kosten van deze nieuwe verbindingen, de nieuw te bouwen schaatshal in Beijing en een springschans bij Chongli vallen buiten de begroting van 3,9 miljard dollar, want deze voorzieningen zouden sowieso worden gebouwd, zeggen de autoriteiten. De provincies ten noorden van Beijing willen de wintersport ontwikkelen en zien in de Winterspelen een geweldige kans.

Het Chinese biedingcomité weet dat het IOC geen herhaling wil van het extravagant dure festijn in het Russische Sotsji, dat met 51 miljard dollar alle records brak. Daarom wordt benadrukt dat de Winterspelen 2022 met 3,9 miljard dollar een koopje is, nog geen eentiende van de uitgaven aan de Zomerspelen van 2008.

Mensenrechten

Kazachstan doet daar overigens niet voor onder en denkt ook de Winterspelen voor zo’n 3,5 miljard dollar te kunnen organiseren in de „echte wintersportstad Almaty”, aldus de Kazachse autoriteiten. Alleen is dat voor Kazachstan een aanzienlijk zwaardere last dan voor de tweede economie van de wereld China, dat jaarlijks voor rond de 100 miljard dollar investeert in spoorwegen, sportvoorzieningen, vliegvelden en wegen.

Los van de kosten zijn na de ervaringen in Rusland ook het milieu, de arbeidsomstandigheden in de (ver)nieuwbouwprojecten en mensenrechten doorslaggevende kwesties geworden, althans dat zegt het IOC dat in december 2014 strengere regels opstelde voor de officiële, geheime contracten met de organiserende gastlanden. Homo’s in woord en daad discrimineren mag echt niet meer, migranten- arbeiders uitbuiten ook niet en de luchtkwaliteit moet voldoen aan internationale standaarden. „Wij zullen het nieuwe Olympisch Handvest volledig respecteren”, verzekert het Beijingse biedingcomité.

Organisaties als Human Rights Watch volgen dan ook de voorbereidingen van de Winterspelen in de twee autoritair geregeerde landen van dichtbij. „De olympische geest is afgezakt naar de volgende situatie: twee autoritaire landen dingen naar de eer om de wintersporters in 2022 te ontvangen; twee totaal ondemocratische landen voeren een hele kostbare strijd met elkaar, alleen maar om hun internationale imago te verbeteren”, aldus Minky Worden van de New Yorkse mensenrechtenorganisatie.

Dat laatste geldt meer voor Kazachstan dan voor China. Had China in 2008 de Olympische Spelen meer nodig dan de Olympische Spelen China, in de aanloop naar 2022 lijkt om financiële en praktische redenen het omgekeerde het geval te zijn. Grote kans dus dat Beijing als eerste stad in de geschiedenis beide Spelen op zijn naam krijgt, en ook nog eens in betrekkelijk korte tijd van elkaar. Goed dat de bloembakken, waarmee de Beijingse boulevards in 2008 versierd werden, er nog hangen.

    • Oscar Garschagen