Platteland drinkt stad onder tafel

Je zou denken dat het andersom was maar alcohol veroorzaakt meer problemen onder jongeren in de regio dan in Rotterdam zelf. Alleen Kralingen spreekt een aardig woordje mee.

Het aantal alcoholvergiftigingen bij de jeugd in de regio Zuid-Holland Zuid steeg vorig jaar voor het eerst in jaren. De meeste ‘comazuipers’ zijn jongeren in de leeftijd van 14 tot 19 jaar, zo blijkt uit maandag gepubliceerde cijfers van de Ambulancedienst in het gebied. Dat strekt zich uit over zeventien gemeenten in de Hoekse- en Alblasserwaard en Vijfheerenlanden met daarin onder andere de Drechtsteden en Gorinchem.

De stijging van het aantal comazuipers in deze regio past in een landelijke trend waarbij kinderen ‘uit de provincie’ vaker in het ziekenhuis belanden vanwege een alcoholintoxicatie maar wijkt af van de ontwikkeling in steden als Rotterdam. Daar beginnen jongeren steeds later met drinken en geven ze zich ook minder over aan binge drinking (grote hoeveelheden alcohol nuttigen in korte tijd), zo bleek uit een onderzoek in 2013.

Een op het eerste gezicht opmerkelijke ontwikkeling gelet op het grotere aantal cafés en andere alcoholische verleidingen in de stad maar zo gek is dit niet, zegt kinderarts Nico van der Lely van de alcoholpoli in het Reinier de Graaf-ziekenhuis in Delft. „De regio’s liggen op dat vlak iets achter ten opzichte van de steden omdat er een andere cultuur heerst. Een gemaakte cultuur die in grote mate wordt bepaald door ouders die alleen naar de voetbal- of hockeyclub komen voor de ‘derde helft’ en hun kinderen zo het slechte voorbeeld geven. Tevens een cultuur onder invloed van reclames waarin alcoholgebruik als ‘stoer’ wordt neergezet.”

Los van die andere cultuur speelt ook de bevolkingssamenstelling in de stad volgens hem een rol. Vooral in Rotterdam, met een groter aandeel allochtonen dan andere steden. „Daardoor zijn er meer jongeren met een moslimachtergrond. Hun ouders zijn strenger en hanteren de mentaliteit uit het Nederland van de jaren vijftig.

De tweede generatie moslims schuift echter wel langzaam op in de richting van het drinken van meer alcohol”, weet Van der Lely. Hij geldt als een autoriteit op het gebied van jongeren en alcohol omdat collega-kinderartsen uit heel Nederland hem gevallen van overmatig alcoholgebruik mét postcodegebied melden. Dat gebeurt via het Nederlands signaleringscentrum Kindergeneeskunde in Delft.

De andere bevolkingssamenstelling in de stad verklaart trouwens ook waarom de Rotterdamse deelgemeente Kralingen-Crooswijk meer overmatige drinkers van 17 jaar en ouder telt dan de rest van Rotterdam. Dit komt doordat er relatief gezien meer studenten en (gepensioneerde) ouderen wonen. De meest welvarende wijk Kralingen-Oost/Kralingse Bos spant de kroon, zo blijkt uit cijfers in Gezondheid in Kaart 2014 van de GGD.

Terug naar de regio. Ondanks de stijging van het aantal comazuipers ziet Van der Lely een positief effect van de verhoging van de alcoholleeftijd naar 18 jaar, begin vorig jaar. „We zien op de alcoholpoli’s minder jongeren in de leeftijd van 15 tot 17 jaar.” Meisjes in de leeftijdscategorie van 14 jaar vormen een uitzondering. Zij verschijnen vaker in het ziekenhuis met alcoholvergiftiging, constateert de kinderarts. „Ze zijn het slachtoffer van wat wij de puberparadox noemen. Ze zien eruit als een jaar of zeventien en gedragen zich ook als zodanig terwijl hun brein nog niet rijp is voor die leefwijze.”

Zuid-Holland Zuid vertoont volgens hem hetzelfde beeld als regio’s in Noord-Holland en Noord-Brabant. Ook daar nam het comazuipen toe. „Het veranderen van die cultuur vergt een lange adem maar is niet onmogelijk, zo bewijst de aanpak in steden als Rotterdam, met een gecoördineerd drugs- en alcoholplan. Die kennis uit de stad moet worden uitgerold in de regio. Daar kunnen de provincies een actievere rol bij spelen”, aldus Van der Lely.