Kendrick ‘rapper van zijn generatie’: NRC geeft nieuwe album vier ballen

Kendrick Lamar is “de rapper van zijn generatie”, aldus NRC-hiphoprecensent Saul van Stapele, die “dramatische, poëtische voordrachten” op Lamars nieuwste, derde album hoort. To Pimp A Butterfly kwam begin deze week onverwacht eerder online. NRC geeft ‘m vier ballen.

De Amerikaanse rapper Kendrick Lamar treedt op tijdens het Hudson Valley Music Festival in Saugerties, New York (2014). Zijn nieuwste, langverwachte derde album kwam eerder deze week plotseling online. Foto EPA / Steve C. Mitchell

Kendrick Lamar is “de rapper van zijn generatie”, aldus NRC-hiphoprecensent Saul van Stapele, die “dramatische, poëtische voordrachten” op Lamars nieuwste, derde album hoort. To Pimp A Butterfly kwam begin deze week onverwacht eerder online. NRC geeft ‘m vier ballen.

Ambities opgeschroefd, druk van succes groot

Op To Pimp A Butterfly “schroeft [Lamar] zijn ambities” verder op, schrijft Van Stapele vandaag in nrc.next. Voor Kendrick Lamar (27), die opgroeide in een voorstad van Los Angeles, Compton, tijdens het hoogtepunt van de crackepidemie in de Verenigde Staten, is de druk van succes op een jonge, zwarte man zijn te groot:

“Zijn huidige positie brengt voor Lamar een op To Pimp A Butterfly hoorbaar, haast verstikkend besef van verantwoordelijkheid mee. Schuldgevoel naar de mensen die hij heeft achtergelaten in uitzichtloosheid. En de nauwelijks te dragen overtuiging dat hij als wereldwijd zeer succesvolle rapper hun woordvoerder moet zijn, zoals zijn eigen helden dat waren; iconen als Nelson Mandela, Richard Pryor en Tupac Shakur.”

Volgens Van Stapele tilde Lamar met zijn debuutalbum Section.80 (2011) het rapgenre een nieuwe fase in. Lamar komt uit de stal van hiphopmagnaat Dr. Dre, die in de jaren 80 deel uitmaakte van invloedrijke gangstarapgroep N.W.A., en die ook andere rappers zoals Snoop Dogg en Eminem groot maakte. Lamar brak definitief door met zijn tweede semi-autobiografische album good kid, m.A.A.d city (2012), waarin hij dieper inging op zijn jeugd in Compton. Dat album was volgens Van Stapele een Amerikaanse klassieker (€).

Muzikaal grenzen verleggen

Op dit derde album belichaamt hij nu de rol van woordvoerder van de zwarte gemeenschap, en dat doet hij met verve, aldus Van Stapele. Niet alleen qua boodschap, ook muzikaal verlegt Kendrick grenzen:

“[E]en album dat de grenzen tussen rap en de wortels van rap diffuus maakt; dat put uit P-Funk en G-Funk, rap en spoken word, jazz en soul, met zang van o.a. neo-soulster Bilal, Ronald Isley en Lalah Hathaway - dochter van soullegende Donny Hathaway - en met koper, drums en bassen virtuoos gespeeld door een keur aan vaak met hiphop opgegroeide jazzmuzikanten uit voornamelijk Los Angeles. Die musici geven veel instrumentaties een wat lossere, associatieve en chaotische feel dan gebruikelijk op rapalbums, die goed past bij de vaak steeds intenser wordende raps van Lamar zelf; dramatische, poëtische voordrachten die bij vlagen doen denken aan grondleggers The Last Poets.”

Lees in nrc.next: ‘Kendrick richt zich tot de mensen die hem begrijpen‘ (€)

Luister naar To Pimp A Butterfly op Spotify:

Streamingrecord voor To Pimp A Butterfly

Lamars album behaalde deze week een wereldwijd streamingrecord op Spotify: To Pimp A Butterfly werd 9.6 miljoen keer gestreamd op één dag. Daarvoor was het record in handen van rapper Drake, die vorige maand in drie dagen tijd 17.3 miljoen streams binnensleepte met het plotseling online zetten van zijn nieuwe mixtape If You’re Reading This It’s Too Late. En dat was het record voor meeste streams voor een nieuwe release in één week.

En dit vinden de critici van To Pimp A Butterfly:

Parool: 5 sterren

Het Parool vindt To Pimp A Butterfly “briljant”, ziet Kendrick Lamar als “een sensatie en misschien wel de zwarte Bob Dylan” en beloont het album met vijf sterren:

“We zijn nog maar net bekomen van D’Angelo’s Black Messiah of daar dient zich, uit ongeveer dezelfde hoek, alweer zo’n briljant album aan. Zijn stijl van rappen doet soms bijna nonchalant aan, maar in zijn teksten toont Kendrick Lamar zich een denker van het soort waarvan er niet heel veel rondlopen in de huidige hiphop.”

Pitchfork: rapportcijfer 9,3

Het invloedrijke Amerikaanse muziekblog Pitchfork geeft het album een 9,3:

“The mood is wry, theatrical, chaotic, ironic, and mournful, often all at once. This is an album about tiny quality of life improvements to be made in the face of seemingly insurmountable odds. It might not be the message we want in a year where systemic police and judicial inequality have cost many the ultimate price, but that doesn’t bankrupt it of value.”

Guardian: 4 sterren

De Britse krant The Guardian was er snel bij met een recensie deze week, en gaf het “ambitieuze, op sommige momenten overweldigende album” vier sterren:

“[A]ny given song is liable to end up in a completely different place from its beginning. To Pimp a Butterfly is a musical tour de force, a confounding and distinct artistic and political statement. It could all be glib in a lesser artist’s hands, but for the most part Lamar knows when to offer conclusions and when to offer questions and poetry.”

Rolling Stone: 4,5 sterren

Het Amerikaanse muziekblad Rolling Stone noemde Lamars derde album een “meesterwerk van vurige woede”:

“To Pimp a Butterfly is a densely packed, dizzying rush of unfiltered rage and unapologetic romanticism, true-crime confessionals, come-to-Jesus sidebars, blunted-swing sophistication, scathing self-critique and rap-quotable riot acts. Roll over Beethoven, tell Thomas Jefferson and his overseer Bull Connor the news: Kendrick Lamar and his jazzy guerrilla hands just mob-deeped the new Jim Crow, then stomped a mud hole out that ass.”

Rolling Stone schreef ook een ‘track by track’-review waarin ze elk nummer apart bespreken, dat lees je hier.

Music Times: ‘unapologetic expression’

Het eveneens Amerikaanse Music Times schreef een recensie op basis van e-mailwisselingen tussen drie redacteuren. Zij zien een groei in Lamars werk: het leven in de “projects” van Compton was voor zijn vorige album, nu heeft hij de kans gekregen de wereld over te reizen en die lessen heeft hij in To Pimp A Butterfly verwerkt:

“If you’re interested in a poetic, cinematic concept album about race, good vs. evil, depression, rap culture, government, the double edged sword of fame, how to use your influence for good and other realizations, then you will leave To Pimp A Butterfly satisfied.”

Het fysieke album komt aanstaande maandag uit.