Hap uit de zon: nu weer elf jaar wachten

Dikke bewolking ontnam in vrijwel heel Nederland het zicht op de eclips. In andere landen was die goed te zien.

Amsterdam

Toen de maan vanmorgen een eerste hapje uit de zon nam, bleven de landen op een digitale kaart bij netwerkbeheerder Tennet geruststellend groen. Een tiental medewerkers hield de stroomvoorziening in de gaten in de controlekamer in Arnhem. De zonsverduistering, zo verwachtte men van tevoren, zou kunnen uitlopen op een stresstest voor het energienet.

Maar de gevolgen in Nederland vielen reuze mee, vooral door de dichte bewolking die ook het zicht op de eclips in vrijwel het hele land verhinderde. Een enkeling juichte op Twitter dat de verduistering zichtbaar was geweest, maar voor de meeste Nederlanders verliep de ochtend teleurstellend.

Tevoren had Tennet 500 megawatt extra vermogen ingekocht bij kolen- of gascentrales om een eventuele terugval in zonne-energie te compenseren. Het aanbod van zonne-energie schommelt altijd. Maar door een gedeeltelijke zonsverduistering kan in een groot gebied de toevoer van elektriciteit ongewoon snel afnemen en ook weer toenemen. Daardoor zou de stabiliteit van het elektriciteitsnet in gevaar kunnen komen.

De belangstelling voor de zonsverduistering was groot. RTV Utrecht meldde dat tientallen mensen vanmorgen moesten worden weggestuurd bij Sterrenwacht Sonnenborgh in Utrecht. Die had maar 125 plaatsen. Eclipsbrilletjes die oogbeschadiging voorkomen, waren gisteren al nergens meer te krijgen.

Liefhebbers van het hemelverschijnsel moeten nu geduld hebben. De eerstvolgende niet-totale zonsverduistering is in Nederland pas weer te zien op 12 augustus 2026. Een totale zonsverduistering pas weer op 7 oktober 2135. Wie bereid is duizenden euro’s te betalen voor een eclips-reis, kan er eerder eentje meemaken. Gemiddeld is er eens in de anderhalf jaar ergens op aarde een totale zonsverduistering te zien.

Ook nu waren talloze eclipsjagers afgereisd naar de plaatsen waar de zonsverduistering totaal was, de Faerøer en het eiland Svalbard (Spitsbergen). Ook vanuit Nederland vertrokken privéjets om de eclips in het luchtruim boven de Faerøer te aanschouwen, bevestigen chartermaatschappijen. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima bekeken de eclips vanuit (deels onbewolkt) Duitsland, waar zij met een handelsmissie zijn.