Wil je dat je pensioenfonds geld verdient of duurzaam is?

Foto ANP

Hallo, grootste pensioenfonds van Nederland. Stop eens met beleggen in kolen, olie en gas. Vriendelijke groeten, je deelnemers.

Photo: Nichon Glerum

Het lijkt op een cheque, maar ambtenarenpensioenfonds ABP kreeg deze week 10.498 handtekeningen van deelnemers. Die vinden dat ABP niet meer moet beleggen in fossiele energie.

Luistert ABP daarnaar?

Waarschijnlijk niet. ABP heeft een belegd vermogen van 344 miljard euro. Zo’n 30 miljard zit in fossiele energie (1 miljard in duurzame energie) en van zo’n groot belang neem je als belegger niet gemakkelijk afscheid.

Bovendien vertegenwoordigen de handtekeningen maar 0,4 procent van de 2,8 miljoen deelnemers. “Dit soort initiatieven zijn goed”, zei ABP-vice-voorzitter José Meijer desalniettemin bij de overhandiging.

“We gaan onze beleggingen die invloed hebben op klimaatverandering kritisch bekijken en beter communiceren over wat we al doen.”

Mede-initiatiefnemer van de handtekeningenactie Liset Meddens van Fossielvrij Nederland is sceptisch.

“Ik heb het idee dat ABP vooral naar analisten luistert en die zien geen risico’s in die beleggingen.”

Komt bij dat “geen enkel pensioenfonds niet in olie belegt” volgens projectmanager Frank Wagemans van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO).

Hoe duurzaam zijn Nederlandse pensioenfondsen?

Dat onderzoekt VBDO jaarlijks.

Investeringen in clusterwapenproducenten zijn verboden, dus dat gebeurt ook niet. Maar verder zijn er weinig gebieden die pensioenfondsen echt uitsluiten, of het moet tabak zijn. Van de 49 grootste pensioenfondsen beleggen er zes niet in de tabaksindustrie. Op Pensioenfonds Architectenbureaus na hebben ze allemaal een zorgachtergrond.

Is het slim om niet in tabak te beleggen?

Als je naar het rendement kijkt niet. Uit recent onderzoek van Credit Suisse blijkt dat beleggen in tabak nogal lucratief is.

Hetzelfde zie je terug bij twee fondsen die ‘foute’ en ‘goede’ beleggingen doen.

vice versus vanguard

Het antwoord op de Credit Suisse-vraag ‘Does it pay to be bad?’ luidt dus ja.

Al vindt Wagemans dat niet terecht omdat het rendementen uit het verleden betreft. “Het gaat juist om de toekomst. Je ziet bij tabak dat de bedrijfstak wereldwijd onder druk staat, juist vanwege de gezondheidsschade.”

Meddens volgt dezelfde argumentatie geconfronteerd met de rendementen van fossiele energiebedrijven. “Op dit moment voorspellen we de toekomst vanuit het verleden.” Ze vindt rendement wel belangrijk.

“Maar dat mag best op de korte termijn iets lager zijn als we dan op een goede manier beleggen zodat we straks ook nog goed op deze planeet kunnen leven.”

Wat vind jij?

Dat doet er niet toe, weinig is zo ondemocratisch als een pensioenfonds. Vrijwel alle Nederlanders zijn verplicht om pensioen op te bouwen. Dat moet bij het pensioenfonds waar hun werkgever bij aangesloten is, dus kiezen zit er niet bij. Ook hebben ze niks te zeggen over hoe geld wordt belegd en of rendement of juist duurzaamheid daarbij het belangrijkste principe is.

Uit VBDO-onderzoek blijkt dat slechts 28 procent van de 49 grootste pensioenfondsen deelnemers op een of andere manier raadpleegt. Democratische besluitvorming waarbij deelnemers bijvoorbeeld kunnen stemmen over de koers bestaat nergens.

Wel zijn er relatief machteloze organen zoals een medezeggenschapsraad van deelnemers (bij ABP ‘het Verantwoordingsorgaan’) die advies mogen geven.

Wagemans: “Daarom zeggen wij tegen pensioenfondsen: overleg meer met je achterban over wat zij willen en duurzaam vinden.”

survey solutions