Consolidatie wordt gevierd als een grootse overwinning

De politiek leiders van de landelijke partijen bespraken gisteravond bij de NOS de uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen. Linksboven premier en VVD-leider Mark Rutte met, tegenover hem Diederik Samsom (PvdA). Foto David van Dam

Bij het CDA werd consolidatie gisteren gevierd als een grootse overwinning. Gejuich, ballonnen en een stralende partijleider Sybrand van Haersma Buma die zei: „Is het CDA terug? We zijn nog maar net begonnen.”

Het leek er even op dat oude tijden herleefden en de christen-democraten de meeste zetels zouden halen. Na het tellen van de eerste stemmen stond de prognose even op veertien zetels in de senaat.

Maar uiteindelijk bleef de VVD toch groter. Het CDA won een half procentpunt in de kiezersverdeling, maar die krappe winst heeft sterk te maken met de lage opkomst. Het absolute aantal kiezers dat CDA stemde daalde ten opzichte van 2011.

Ja, het CDA doet weer mee. De ravage die achterbleef na de val van Rutte I is opgeruimd. Er zit een stijgende lijn in de resultaten: na de gemeenteraadsverkiezingen, die voor het Europarlement, nu die voor de Provinciale Staten en de senaat.

Volgens Buma is het „steun voor onze manier van oppositie voeren”. Die manier van oppositie voeren is in de Eerste Kamer echter niet zo fel als in de Tweede Kamer en met het aanblijven van fractievoorzitter Elco Brinkman in de senaat, lijkt dat niet te veranderen.

Dat de regeringspartijen VVD en PvdA in verregaande mate rekening moeten houden met de wensen van het CDA is na de versplintering door deze verkiezingen wel helder. De vraag is of Buma gesprekken met de coalitie, over bijvoorbeeld het belastingstelsel, kan rijmen met zijn manier van oppositie voeren.

Belangrijk voor de partij is wel dat enkele provincies zijn teruggewonnen. In Limburg, Friesland en Overijssel, waar ex-Kamerleden als lijsttrekker aantraden, won de partij ruim. Ook in andere provincies mag het CDA waarschijnlijk aanschuiven voor de vorming van het dagelijks bestuur.