Alexandra Crouwers laat zien hoe drama de tijd vertraagt

Still uit de video-installatie Inertia, 2014

Hoe kan het dat een dag aan het front een eeuwigheid duurt en een week op kantoor voorbij vliegt? Of dat een koortsige patiënt minuten verwart met uren? Onderzoekers lieten mensen in spannende attracties seconden tellen – die duurden langer – en vonden de verklaring in de intensiteit van ervaringen. Wie zijn levensdagen wil rekken moet dus meer meemaken.

Hoe drama tijd vertraagt, laat ook kunstenaar Alexandra Crouwers zien. In haar nieuwste video-installatie toont ze bijna stilstaande apocalyptische beelden, de drie schermen opgesteld als een heilig drieluik. We zien een meteoriet, zijn enorme vaart bevroren. Daarnaast staat een hels verlichte berg – vulkaanuitbarsting? – waarop je struikjes ziet groeien maar waarboven een damp of aswolk in stilstand zweeft. Het rechterscherm toont onder meer een schip dat kapseist, typisch zo’n moment dat mensen verlammen en elk gevoel van tijd verliezen. Langzaam draait de camera om elk beeld heen, alles stil, gefilmd in gruizig zwart-wit alsof ook kleur door het drama uitgeschakeld wordt.

Alhoewel, gefilmd is het niet, die meteoriet zag ze uiteraard niet echt vallen. Crouwers maakt al haar filmbeelden op de computer, in het atelier. Die grootse drama’s zijn dus stiekem maar klein, volkomen virtueel. Dat is in lijn met haar eerdere videowerk, ook donker en digitaal, waarin de filmtechniek met zijn flikkeringen een soms bijna fotografisch beeld onder spanning zette. Zo filmde ze diorama’s die thuishoren in musea waar nooit iemand komt, waarvan je diezelfde stoffige stilte in deze expositie herkent met een meer spirituele betekenis.

Jammer is dat ze een zaaltekst heeft geschreven over een ruimtereis van astronauten. Het is niet nodig. Juist de menselijke afwezigheid in haar films versterkt dat gevoel van bevroren momenten. Beter is haar keuze voor geluid: in de galerie weerklinkt één pieptoon, die soms wat dieper of hoger wordt, maar vooral klinkt als één onophoudelijke seconde. Het is alsof je maar een tel in de galerie staat terwijl alles instort, een oneindig lange tel.