Nederland en Turkije samen tegen jihadganger

Ankara en Den Haag in werkgroep die reis naar ‘kalifaat’ moet stoppen.

Nederland gaat met Turkije een voortrekkersrol spelen in de strijd tegen jihadgangers. Binnen de internationale coalitie tegen Islamitische Staat (IS), waaraan zo’n zestig landen meedoen, gaan de twee landen een werkgroep leiden voor het tegenhouden van jihadisten op doorreis. Met Marokko is een soortgelijke samenwerking opgezet.

Dit moet voorstellen opleveren waar ook andere landen wat aan hebben. Het gaat om het koppelen van politiesystemen en het vroegtijdig herkennen van radicalisering en rekrutering. Ook wordt gedacht over het bieden van alternatieven voor de radicale wervingsboodschappen van IS op sociale media.

Uit eerste verkenningen door Nederland en Marokko blijkt onder meer dat radicalisering van kwetsbare groepen, zoals sommige Turkse en Marokkaanse Nederlanders, alleen kan worden aangepakt als er vertrouwen is in autoriteiten. De Nederlandse en Marokkaanse of Turkse overheid moeten daartoe samen optrekken.

Ook moeten bijvoorbeeld reisbeperkingen voor mensen met een dubbele nationaliteit worden gecoördineerd. Het heeft weinig zin alleen het Nederlandse paspoort in te nemen van een potentiële jihadreiziger, als die nog een tweede paspoort heeft.

De internationale coalitie tegen terrorisme staat nog in de kinderschoenen. Na de inname van de stad Mosul in Irak is een internationale coalitie opgetuigd die IS moet bestrijden. Dat is een ad hoc samenwerking die vooral militaire acties coördineert. De coalitie, met ook Arabische landen, overstijgt bestaande structuren zoals de EU en de NAVO. Nu wordt geprobeerd de samenwerking te verbreden om ook bijvoorbeeld de financiering van IS te stoppen. De terreurgroep verdient miljoenen aan de smokkel van olie.

De werkgroep onder leiding van Nederland en Turkije bestaat uit 34 landen. Doel is binnen een paar maanden een actieplan te hebben, bevestigt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Komende week krijgt de Tweede Kamer een brief met toelichting. Sinds december zijn Nederland en Marokko gezamenlijk voorzitter van de werkgroep ‘Foreign Terrorist Fighters’ binnen een platform van anti-terrorisme experts uit Westerse en niet-Westerse landen.

Behalve het tegengaan van radicalisering en rekrutering, wordt gekeken naar de omgegaan met terugkeerders en met medeplichtigen die de reizen faciliteren. Volgens een woordvoerder van Buitenlandse Zaken vindt minister Koenders het erg belangrijk terrorisme niet alleen militair aan te pakken. Hij wil meer gebruik maken van de ervaring in landen die de dreiging van IS aan den lijve ervaren.