Nanny -‘naughty step’- Jo kan geen kinderen veranderen

Elke week analyseert een expert een televisieprogramma binnen zijn of haar vakgebied. Nanny Jo Frost is in Nederland voor eerste hulp bij opvoeding, tot verontwaardiging van de pedagogen. Opvoedkundige Mieke Wiggers kijkt naar Frost.

‘Soms speelt Jo Frost de Redder. Dat is niet slim, dat wekt te grote verwachtingen. Sommige ouders komen bij je en zeggen: hier is mijn kind, wil jij het veranderen? Dat is een sprookje. Je kunt naar ze luisteren, ze helpen, er voor ze zijn, maar je kunt de kinderen niet veranderen. En de ouders ook niet. Dat moeten ze zelf doen.”

Met kindertherapeut Mieke Wiggers kijken we in haar praktijk naar Jo Frost: Nanny on Tour. We zitten aan een Haarlemse gracht in een oud pakhuis met rode luiken, omringd door knuffels en speelgoed. In het RTL-programma is de Britse ‘Nanny’ op tournee langs Nederlandse gezinnen. Dat leidt tot veel ophef dezer weken: in de pers kritiseren kinderkundigen haar methodes. De naughty step – stoute kinderen straffen en op de gang zetten – zou op de lange duur schadelijk zijn.

Wiggers vindt dat onzin: „Het programma gaat over crises, over extreme situaties. Die moet je niet gaan vergelijken met een gewoon gezin. Overigens zijn dit wel situaties die ik herken uit de praktijk.” En de gewraakte naughty step? „Alles wat Jo Frost doet, komt uit de gedragstherapie: gewenst gedrag moet je belonen en ongewenst gedrag moet je negeren. Een kind tijdelijk apart zetten is een vorm van negeren. ”

De ophef past bij het format van de serie: het wil ook een culture clash laten zien tussen de strenge Britse opvoeding en de Nederlandse coulance. Wiggers: „Vaak gaat het om het opvoeden van de ouders. Sommige Nederlandse ouders zijn te tolerant. De kinderen hebben het voor het zeggen, terwijl ouders grenzen zouden moeten stellen. Kinderen hebben dat nodig. Dit zorgt voor een toename aan narcistische kinderen. Voor de kinderen is dat ook vervelend: verwende kinderen zijn nare kinderen.”

Een grote chaos

We zien Jo Frost langsgaan bij een gezin waar moeder Aisha tegen haar zin nog borstvoeding geeft aan haar tweejarige dochter. Ook verder heeft ze het gezin niet in de hand. We zien gezinsbeelden van de verborgen camera. Wiggers: „Hier wordt het probleem in kaart gebracht, volgens mij wel adequaat. Je ziet één grote chaos. De moeder is uitgeput, heeft totaal geen gezag meer, de vader ziet het probleem niet.” Volgens Wiggers is het bespreken van video-opnames een goede manier van gezinstherapie: „De camera liegt niet. Zo kun je de ouders veel laten zien, wat ze normaal niet zien.”

De snelheid waarmee Jo Frost te werk gaat, is opmerkelijk: zij komt twee keer langs en het probleem is al goeddeels uit de wereld. Wiggers: „Dit is natuurlijk niet eens genoeg om een diagnose te stellen. Voor echte hulp heb je minstens een half jaar nodig, met één of twee keer per week langskomen. Zij is goed in het direct aanpakken van crisissituaties. Daarna kunnen andere hulpverleners aan de achterliggende problemen werken.”

Dit is geen normale therapie, dit is amusement. Er gaat een cameraploeg mee. Hoe kijkt Wiggers daar tegenaan? „Die mensen zijn wanhopig, dus die zijn dolblij met de hulp. Maar dat is wel de reden waarom ik ethische problemen heb met dit soort programma’s. Ik ben juist gericht op privacy, mensen helpen in een veilige omgeving. Het lijkt me heel vervelend dat mensen in je buurt over je oordelen op basis van een tv-uitzending.”