Kom de huisartsen tegemoet

In minder dan een week tijd heeft meer dan de helft van de ruim 9.000 Nederlandse huisartsen een onlinemanifest van enkele collega’s getekend. Zij zijn tegen de in hun ogen steeds ingrijpender bemoeienis van de zorgverzekeraars met de manier waarop zij hun vak uitoefenen. Zij willen de baas blijven in de spreekkamer; de hoge respons bewijst het.

Het roer moet om, heet hun oproep. Het manifest is gericht aan minister Schippers (Volksgezondheid, VVD), de vaste commissie voor volkgezondheid van de Tweede Kamer, voorzitter Rouvoet van lobbyorganisatie Zorgverzekeraars Nederland en aan de raden van bestuur van de vier zorgverzekeraars die samen meer dan 90 procent van de markt in handen hebben.

Het tekenen van een internetmanifest, hoe massaal ook, is een simpele handeling die tot niets verplicht. Maar het zou onverstandig zijn als de geadresseerden daarom schouderophalend aan de boodschap voorbij zouden gaan. Het manifest van de huisartsen is de meest concrete formulering tot nu toe van sluimerend ongenoegen. Hun protest gaat de burger aan, als patiënt én als verplichte deelnemer in het basispakket van de zorgverzekeringen.

Bij de invoering van een volledig nieuwe financiering van de gezondheidszorg in 2006 hebben de zorgverzekeraars de rol gekregen van de bewaker van kosten én van kwaliteit. Het idee is dat zij als ‘bondgenoot’ van de burger de stijgende zorgkosten moeten beheersen. Dat lijkt, mede dankzij overeenkomsten van minister Schippers met ziekenhuizen, zorgverleners en verzekeraars te gaan gebeuren. Het Centraal Planbureau (CPB) raamt voor dit en volgend jaar dalende zorgkosten als percentage van de economie.

Op hun beurt vinden de huisartsen dat ook zij met hun kennis en kunde bondgenoot van de burgers zijn. De burgers die als patiënt in hun spreekkamer zitten. Het manifest ageert tegen de ongelijke onderhandelingspositie én tegen de extra (administratieve) lasten die verzekeraars voorschrijven. Dat is mede het gevolg van de verschuiving van relatief eenvoudige verrichtingen van ziekenhuizen naar huisartsen. Dat is een kostenbesparing voor de samenleving, maar huisartsen moeten extra vragenlijsten invullen.

De ongelijke onderhandelingspositie is een uitwas. Waarom mochten zorgverzekeraars wel fuseren tot vier grote concerns, maar mogen huisartsen zich niet verenigen voor onderhandelingen met zorgverzekeraars? Uit de hoge respons op het manifest spreekt een luide roep om gehoord te worden. De zorgverzekeraars moeten met de huisartsen in gesprek op basis van gelijkwaardigheid en ieders professionaliteit. Dat zijn zij verplicht aan de burger, als premiebetaler én patiënt.