Keuze van Israël voor Netanyahu biedt weinig hoop

In zijn overwinningstoespraak zei Benjamin Netanyahu vannacht dat Israël snel een nieuwe regering moet krijgen die zorgt voor de veiligheid en de sociale zekerheid van álle Israëliërs, Joden zowel als niet-Joden. Dat was geen overbodige uitspraak. Op de laatste dag van de harde verkiezingcampagne had Netanyahu gewaarschuwd dat Arabische kiezers massaal naar de stembureaus dromden, waardoor „de ware wil van de Israëliërs” vertekend dreigde te worden. Alsof de Arabische Israëliërs, twintig procent van de bevolking, wel burgers zijn, maar tegelijk ook weer niet, omdat blijkbaar de alarmfase afgekondigd moet worden als ze van hun stemrecht gebruik maken.

Maar Netanyahu heeft een klinkende overwinning geboekt, en daarmee veel voorspellingen gelogenstraft. Als deze parlementsverkiezingen eigenlijk een referendum waren over het omstreden beleid van de premier, zoals afgelopen weken vaak is gezegd, dan heeft dat referendum een glasheldere uitslag opgeleverd: Netanyahu mag door, op naar een vierde ambtstermijn.

Voor het zover is moeten hij en zijn Likud-partij nog wel een coalitie zien te vormen die een meerderheid heeft in de Knesset. Maar dat zal met deze uitslag vermoedelijk geen grote problemen opleveren. Op basis van de verkiezingscampagne, waarin hij duidelijk nog verder naar rechts opschoof, ligt voor de hand dat Netanyahu opnieuw, en nu vanuit een sterkere positie, steun zal zoeken bij andere rechtse en bij religieuze partijen.

In een tijd waarin de regio in brand staat, heeft Israël gekozen voor een leider met veel ervaring, maar weinig bindend vermogen, weinig respect voor internationaal recht en weinig visie voor de lange termijn. Een leider die zich hard opstelt tegenover de Palestijnen, tegenover Iran, en zelfs tegenover de president van de Verenigde Staten, de supermacht die onontbeerlijk is voor de veiligheid van Israël. In het Witte Huis en ook in veel Europese hoofdsteden mag reikhalzend zijn uitgekeken naar het eind van het tijdperk-Netanyahu, maar Israël heeft anders beslist.

Die keuze laat weinig hoop op oplossingen voor de grote problemen waar Israël voor staat – om van de situatie van de Palestijnen maar niet te spreken. In het heetst van de campagne kondigde Netanyahu maandag aan dat er geen Palestijnse staat zal komen zolang hij aan de macht is. Daarmee nam hij afscheid van het idee van een zogeheten tweestatenoplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict. De afgelopen jaren had hij de kansen voor zo’n oplossing al gestaag ondergraven, vooral door de bouw van Israëlische huizen in bezet Palestijns gebied. Nu is het nóg moeilijker te geloven dat hij werkelijk streeft naar een vredesakkoord met de Palestijnen.