Gemengde reacties boekhandelaren op Boekenweek

De schrijver van het boekenweekgeschenk Dimitri Verhulst opent het Boekenbal 2015 in de Stadsschouwburg in Amsterdam middels een duet met zangeres Willeke Alberti. Foto: Martijn Beekman/ANP

Teleurstelling bij boekhandels in het zuiden van het land, grote tevredenheid bij hun collega’s in het westen en noorden: de 80ste Boekenweek, die zondag eindigde en waanzin als thema had, leidt tot gemengde gevoelens, blijkt uit een rondgang langs boekhandels.

René Hollaers, eigenaar van boekhandel Van Kemenade & Hollaers in Breda, zegt dat hij verschillende collega's heeft horen klagen. Ook in zijn eigen zaak viel de Boekenweek tegen: „We hebben minder omzet gedraaid dan vorig jaar, hoewel we toen hebben geprofiteerd van het wegvallen van Polare. Ik ben de Boekenweek heel optimistisch ingegaan. Met het Boekenweekgeschenk ‘konden we wel wat’ dacht ik.

Hollaers zegt het Boekenweekthema (waanzin) interessant te vinden. Toch vielen hem de omzet en de animo bij veel presentaties tegen: „Titels van Dimitri Verhulst hebben aardig verkocht, maar niet geweldig. Joris Luyendijk deed het geweldig, net als de ‘Dikke Steinz’. Maar uiteindelijk is de Boekenweek teleurstellend verlopen. Ik heb geen echte verklaring. Ik wil graag optimistisch zijn, zeggen dat we in de lift zitten. Maar het is niet zo.”

Een medewerker van boekhandel De Drukkerij in Middelburg zegt dat de omzet vergelijkbaar was met die van 2014. „En dat jaar was het een slechte Boekenweek.”

De Drukkerij had veel activiteiten georganiseerd. Hoewel er beide zaterdagen een goede omzet werd gedraaid, viel die volgens de medeweker midweeks tegen. Opvallend was de „lauwe stemming” bij veel presentaties: „Bij de lezing van Willem Otterspeer [de biograaf van W.F. Hermans, red.] zaten vijftien man in de zaal. Dat was toch wel erg teleurstellend.”

Ook opvallend was de verminderde interesse in het Boekenweekgeschenk. „Ik miste bij onze lezer de échte behoefte aan het Boekenweekgeschenk. Volgens mij heeft dat geschenk een upgrade nodig. Het lijkt erop alsof het een gewoonteartikel is geworden.”

Joris Luyendijk heeft volgens de medewerker van De Drukkerij hun Boekenweek gered: „Van zijn nieuwe boek hebben we ongelofelijk veel exemplaren verkocht. En bij zijn presentatie was de sfeer geweldig. Voor hem had ik wel zes zalen had kunnen verkopen.”

Spectaculair

Maarten Asscher, directeur van Athenaeum Boekhandel, noemt de omzet in hun Haarlemse vestiging „spectaculair”. De omzet was volgens Asscher „een fractie” meer dan de goede Boekenweek van vorige jaar.

Voor zijn Amsterdamse vestiging aan het Spuiplein noemt Asscher de vergelijking met 2014 „oneerlijk”. Door het wegvallen van de Polare-vestiging aan het Koningsplein kreeg Athenaeum Amsterdam volgens Asscher een „ongelofelijke toestroom aan mensen": „Die tsunami hadden we dit jaar niet. Dus dat verklaart de omzetafname die we in Amsterdam hebben gezien."

De Rotterdamse boekhandel Van Gennep heeft volgens eigenaar Monique van Oosterhout een „megagoede” Boekenweek gedraaid: „We vergelijken niet met vorig jaar, omdat we toen hebben een enorme extra toeloop hadden door het dichtgaan van Polare Rotterdam. Maar ten opzichte van 2013 hebben we 30 procent meer omzet gedraaid. Het klinkt bizar, maar het is écht zo.”

Van Oosterhout zag veel klanten die speciaal voor het Boekenweekgeschenk van Dimitri Verhulst naar haar boekhandel kwamen. „En veel klanten kochten stapeltjes boeken. Er waren duidelijk veel boeken waar mensen zin in hadden: Maarten ’t Hart, de nieuwe Umberto Eco. We zagen de afgelopen maanden al dat er extra klanten zijn blijven hangen die we door de sluiting van Polare Rotterdam kregen. De Boekenweek springt er echt uit.”

Ook de Groningse boekhandel Godert Walter boekte ten opzichte van 2013 een omzetstijging van 30 procent. Eigenaar Erwin de Vries: „Verleden jaar speelde het probleem met Polare en het feit dat er daar geen boeken meer geleverd werden. Toen kon je hier niet meer naar binnen, zo druk was het.”

Door die toestroom van klanten draaide Godert Walter vorig een hele goede Boekenweek. Toch is de omzet dit jaar volgens De Vries beperkt teruggevallen. „Als ik het vergelijk met 2013, dus het jaar voor de val van Polare, dan zie ik een stijging van 25 à 30 procent. Met dank aan de Pieter Steinz en Willem Otterspeer. En Joris Luyendijk, dat was een topper.”