Franse blokkade jihadsites: tegen terreur of aanslag op de vrijheid

Het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken haalt jihadsites uit de lucht. Critici vragen zich af of dat wel zinvol is. Blokkades zijn te omzeilen.

Amedy Coulibaly doodde vier mensen bij de gijzeling in de Hyper Cacher in Parijs in januari. Foto AP

Wie in Frankrijk naar islamic-news.info surft, krijgt geen nieuws meer uit de moslimwereld, maar een rood handje met in hoofdletters een dreigende tekst: „U bent naar deze officiële site doorverwezen omdat uw computer verbinding zocht met een pagina waarvan de inhoud aanzet tot terroristische daden of publiek terroristische daden verheerlijkt”. Daarboven: het logo van het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken.

Voor het eerst hebben de Franse autoriteiten dit weekeinde gebruik gemaakt van een nieuwe maar omstreden mogelijkheid in de terreurbestrijding: het blokkeren van onwelgevallige websites. Pas nadat een radiojournalist de waarschuwing bij toeval ontdekte en op Twitter meldde, erkende het ministerie totaal vijf jihadsites uit de lucht te hebben gehaald.

Al in 2011 werd deze mogelijkheid voor het eerst in het parlement besproken, maar toen had de politiek nog alleen kinderporno in het vizier. In november dook de tekst weer op in een nieuwe antiterrorismewet die jihadgangers moet tegenhouden. Na de aanslagen in januari is de maatregelversneld ingevoerd.

Draait een site op een Franse server, dan kan het ministerie eisen dat de zogenaamde ‘hosting provider’ hem verwijdert. Is het een internationaal adres, dan zijn alle Franse internetproviders verplicht binnen 24 uur na het ministeriële verzoek door te verwijzen naar het rode handje.

Maar internetwatchers vragen zich af hoe zinvol dit is. Een adviesraad van de staat, de Conseil National du Numérique, noemde de Franse pogingen tot regulering van het internet vorig jaar al „technisch ineffectief” en „niet aangepast aan de uitdagingen”. Via eenvoudige maatregelen, bijvoorbeeld het aanpassen van de DNS-instellingen, zijn de blokkades te omzeilen.

En wie nu via Google zoekt naar islamic-news, kan de site ook via de cache (het archief) nog raadplegen. De site noemt zich „waarnemer” en zegt zich „tegen shi’itisch-westerse propaganda” te keren. Op de andere geblokkeerde pagina’s staan onthoofdingsfilmpjes, toespraken van IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi, en was het al-Qaeda-blad Inspire te downloaden.

Hoewel de eigenaars van de site een beroepsprocedure kunnen beginnen, leven er grote zorgen over mogelijke willekeur. Als een site op de zwarte lijst komt, dan kan alleen een „gekwalificeerd persoon” van de onafhankelijke toezichthouder proberen het ministerie op andere gedachten te brengen. Een rechter komt aan de procedure niet te pas, analyseerde onderzoekssite Mediapart verontrust.

Dat is „liberticide”, een aanslag op de vrijheid, schreven linkse politici in november al in Libération. De gezaghebbende techsite Numerama. noemt de maatregelen „ondemocratisch” en getuigen van „geen groot respect voor vrijheid van meningsuiting”.

Maar volgens de onvermoeibaar tegen terrorisme strijdende minister Cazeneuve (Binnenlandse Zaken) valt dat allemaal wel mee. „Ik maak verschil tussen de vrijheid van meningsuiting en het verspreiden van berichten die vallen onder het verheerlijken van terrorisme”, zei hij maandag. „We willen niet alles blokkeren, maar maximaal hinderen.”