Ruim 97 procent van de stemmen geteld: VVD toch de grootste

De VVD in de Haagse Kluis op het Plein tijdens de verkiezingsavond. Foto ANP

Het ziet ernaar uit dat de VVD de grootste partij in de Provinciale Staten en de Eerste Kamer gaat worden. Dit is het beeld na telling van ruim 97 procent van de stemmen.

De partij van premier Mark Rutte haalt 15,4 procent van de stemmen, goed voor 13 zetels in de Eerste Kamer. Het kabinet verliest de meerderheid die het nu samen met de C3 - D66, ChristenUnie en SGP - heeft in de senaat. De vijf partijen behalen samen 36 zetels, waar ze er 38 nodig hadden voor een meerderheid.

VVD en CDA gingen de hele avond al nek-aan-nek, waarbij CDA in sommige prognoses de grootste leek te worden. De partij komt nu op 12 zetels uit. Regeringspartij PvdA levert fors in; van de 14 zetels houdt de partij er 8 over. D66 is de grootste winnaar vanavond. De partij verdubbelt van 5 naar 10 zetels. Ook de SP wint: van 8 naar 9 zetels. De PVV verliest een zetel en komt op 9.

Omgerekend naar Eerste Kamerzetels ziet de verdeling er na telling van honderd gemeenten als volgt uit:
VVD 13 (16)
CDA 12 (11)
D66 10 (5)
SP 9 (8)
PVV 9 (10)
PvdA 8 (14)
CU/SGP 5 (3)
GL 4 (5)
50Plus 2 (1)
PvdD 2 (1)
Onafhankelijke Senaatsfractie 1 (1)

‘Verdere versplintering, winst CDA relatief’

Onze chef politiek René Moerland in een eerste analyse naar aanleiding van de exitpoll:

“Als de officiële tellingen deze exitpoll bevestigen, krijgt de regeringscoalitie van VVD en PvdA het moeilijker in Den Haag. Sinds eind 2013 konden deze partijen rekenen op de vaste gedogers D66, ChristenUnie en SGP om zich van een meerderheid in de Eerste Kamer te verzekeren. Maar de vijf partijen samen komen volgens de voorlopige berekeningen nu uit op 34 van de 75 zetels. CDA (prognose op 12 zetels) en GroenLinks (5) willen geen vaste afspraken maken met de coalitie om het regeringsbeleid te steunen.

In het algemeen laten de prognoses voor de Eerste Kamer een verdere versplintering zien. De meeste oppositiepartijen winnen, zowel de partijen die het kabinet helpen (D66, ChristenUnie en SGP) als partijen die geen compromissen willen sluiten, zoals SP en CDA. De uitzondering is de PVV, die een zetel lijkt te gaan verliezen (van 10 naar 9).

De winst van CDA is maar relatief. Het CDA kan vanavond dan wel de grootste worden, maar is zeker niet de grote winnaar. Ze komen niet in de buurt van de 25 procent die ze in 2007 haalden, toen ze de grootste partij waren. Er zijn geen grote partijen meer. De oppositie-strategie van CDA lijkt zich niet uit te betalen. De C3-partijen winnen veel meer.”

De opkomst bij de Provinciale Statenverkiezingen is dit jaar ruim 47 procent. Dat is meer dan 8 procent minder dan vier jaar geleden. Toen kwam de opkomst uit op 56 procent. Het percentage van gisteren is na 1999, 2003 en 2007 de laagste opkomst ooit. Toen lagen de percentages respectievelijk op 45,6, 47,6 en 46,3 procent. Voor 1999 was de opkomst altijd boven de 50 procent.

Klik door naar onze verkiezingskaart met alle resultaten in alle gemeenten:
kaartje