‘De machtigste persoon van Nederland’: Robbert heeft vier stempassen

Rode potloden en een stempas. Foto ANP/ Lex van Lieshout

Robbert Bruggeman (18) is vandaag de machtigste persoon van Nederland. Twee keer zo invloedrijk als de rest van het volk. Hij heeft vier geldige stempassen. Voor twee waterschappen en voor twee provincies, Utrecht en Zuid-Holland. “Een zeldzame situatie”, zegt een woordvoerder van de Kiesraad. En dat als debuterend kiezer.

Het zit zo. Gemeenten moesten op 2 februari hun basisregistratie raadplegen om te zien wie kiesgerechtigd was voor de Provinciale Statenverkiezingen. Aan die inwoners stuurden gemeenten vervolgens stempassen toe. Bruggeman verhuisde eind januari - kort voor die peildag dus - van De Bilt naar Rotterdam. Kennelijk stond Bruggeman op 2 februari ingeschreven in beide gemeenten. “Dat moet een administratieve fout zijn geweest”, zegt de Kiesraad.

Welke gemeenten in de fout is gegaan is, is niet duidelijk: de precieze datum van inschrijving in zijn nieuwe gemeente Rotterdam heeft Bruggeman niet paraat. Wel kreeg hij op 6 februari het bericht dat Rotterdam hem inmiddels had ingeschreven. Mogelijk heeft die gemeente de inschrijving te laat doorgeven aan De Bilt, mogelijk heeft De Bilt hem te laat uitgeschreven, mogelijk ging Bruggeman precies op peildag 2 febuari ‘over’ van de oude gemeente naar de nieuwe.

De Kiesraad heeft ‘geen signalen’ dat deze fout in de aanloop naar deze verkiezingen vaker is gemaakt. Bij de vorige Provinciale Statenverkiezingen ging het ook eenmaal fout: toen kreeg een 29-jarige man twee geldige stempassen na zijn verhuizing van Son en Breugel naar Eindhoven. En die man ging ook daadwerkelijk tweemaal stemmen, en liet dat vastleggen door de camera’s van plaatselijke media.

Bewaarexemplaren

Terug naar Robbert Bruggeman: die ziet zich ineens geplaatst voor een veelheid aan keuzes. Hij is vandaag in Rotterdam, zal hij ook naar De Bilt reizen om daar te stemmen? Maar wacht, hij twijfelt ook of hij überhaupt gáát stemmen, want “deze vier stempassen zijn wel bijzonder om te bewaren”. Aan de andere kant, als minderjarige veroordeelde hij altijd de volwassenen die hun stemrecht onbenut lieten. “Dan zou ik nu hetzelfde doen.”

De Kiesraad verlaagt Bruggemans keuzestress: hij heeft helemaal niet het recht om zijn stem twee keer uit te brengen. Dat is strafbaar. Zie artikel z3 van de Kieswet: op “wederrechtelijk gebruik” van stempassen staat een celstraf van maximaal twee jaar of een geldboete van ten hoogste 20.250 euro. De 29-jarige Brabander heeft dit ondervonden: zijn dubbele stem leidde tot een rechtszaak. Maar de politierechter sprak hem in 2012 vrij: hij had terecht een fout aan de kaak gesteld.

Of een rechter opnieuw zo mild is als Bruggeman dubbel stemt, valt te bezien. Al stemt hij niet dubbel, toch heeft Bruggeman een unieke keuze: hij is vandaag vermoedelijk de enige Nederlander die voor het uitoefenen van zijn democratisch recht kan kiezen uit twee provincies.

En hij kiest, zo laat hij later deze verkiezingsdag weten, voor Zuid-Holland. Alleen voor de provincie, niet voor het waterschap. Op welke partij hij stemt, houdt hij voor zich. En zijn drie andere stempassen zijn voor z’n plakboek.