Bitterzoete dromen op Cuba

Retour à Ithaque gaat over de dromen en desillusies van een generatie Cubanen die vlak na de revolutie van Fidel Castro opgroeide. De belofte van een socialistische heilstaat werd nooit ingelost, wat ze kregen was politieke repressie, armoede en stroomuitval. De film refereert een aantal keer naar de eufemistisch vernoemde ‘speciale periode’, het decennium tussen 1992 en 2002 waarin Cuba politiek en economisch geïsoleerd raakte, met alle gevolgen van dien.

Regisseur Cantet (Entre les murs) schreef de film samen met de Cubaanse auteur Leonardo Padura. Retour à Ithaque gaat over een groepje vrienden dat elkaar treft op een dakterras in Havanna en een met drank overgoten avond en nacht praat over hun ervaringen. Amadeo ging naar Spanje, wat sommige van zijn vrienden hem nog steeds verwijten. Nostalgie noopt hem na zestien jaar terug te keren naar zijn moederland. Een van de mannen is nog steeds marxistisch, een ander werd door schimmige handeltjes rijk.

Cantet filmt het als een toneelstuk, met eenheid van tijd en ruimte. Deze geconcentreerde aanpak levert mooi spel op en gesprekken die soms een beetje didactisch zijn maar tegelijkertijd goed invoelbaar maken hoe deze verloren generatie naar hun geliefde én gehate eiland kijkt.