Van Fred&Ed tot FreakyFruits: de provincie speelt durfinvesteerder

De provincie saai? Vast, maar niet altijd. Ze hebben namelijk ook een tak die verdacht veel lijkt op wat slimme zakenbankiers van de Amsterdamse Zuidas en Londense City doen. Ze zoeken start-ups met potentie, steken er miljoenen in en hopen ze met een dikke winst een paar jaar later te verkopen.

Fred&Ed

Lijkt de provincie daarmee sprekend op private equityreuzen zoals KKR en Carlyle Group? Niet als je het directeur Marius Prins van PPM Oost vraagt.

“Dat is echt een andere league. Private equity ligt heel ver van ons af. Venture capital veel dichterbij.”

Meer durfinvesteerders dus. Zijn PPM Oost (de ‘participatiemaatschappij’ van Gelderland en Overijssel) heeft 290 miljoen euro onder beheer en zo’n 185 bedrijven in portefeuille. Jaarlijks kloppen er 700 bedrijven uit het oosten van het land aan op zoek naar een investeerder.

Vorig jaar stak PPM onder meer geld in 2B Energy dat een windmolen met twee wieken ontwikkelt en broodbelegproducent Fred & Ed. (Het wil niet zeggen hoeveel per investering).

Provincies

PPM Oost is onderdeel van ontwikkelingsmaatschappij Oost NV die werkt in opdracht van de provincies Gelderland en Overijssel. Alle provincies hebben eigen ontwikkelingsmaatschappijen. Het idee stamt uit de jaren zeventig.

De opzet wisselt, maar overal is het doel om de bedrijvigheid in de provincies te verbeteren.

De Brabantse variant is de BOM (ja echt, website: bom.nl) en doet niet alleen aan investeringen in start-ups, maar lokt ook buitenlandse bedrijven zoals Tesla naar Brabant.

Hoog risico

Volgens Prins is PPM Oost te vergelijken met andere durfinvesteerders: er wordt veel risico genomen in ruil voor een hoog rendement.

“Net als bij andere venture capitalists geldt bij ons dat van de tien investeringen, zes het er niet doen zoals je verwacht, twee het écht niet halen en er twee hele goede tussen zitten. Die twee moeten je het rendement geven waar je al die andere investeringen mee goedmaakt.”

Die cijfers lijken te kloppen. Uit het jaarbericht 2013 van PPM Oost blijkt bijvoorbeeld onder het kopje Maakindustrie dat van de 67 bedrijven in portefeuille begin 2013 er 13 failliet gingen in de loop van het jaar. PPM Oost boekte dat jaar trouwens een verlies van bijna 2 miljoen euro.

FreakyFruits


Yuno is mede-verantwoordelijk voor dat verlies. Het maakte gezonde snacks voor jonge kinderen. Maar de 100 procent natuurlijke WackoWaves (groentechips) en FreakyFruits (fruitsnoepjes) sloegen niet genoeg aan. Prins baalt er nog van want volgens hem was het “maatschappelijk hartstikke relevant”. PPM Oost investeerde er twee keer in: eerst toen het snoep via dierentuinen en zwembaden werd verkocht, daarna toen de supermarkt het nieuwe verkoopkanaal werd.

Maar toen het alsnog niet werkte, haakten ze af. Prins: “Je moet stoppen als het niet werkt.”

Tegenover verhalen zoals dat van Yuno staan ook genoeg geslaagde voorbeelden. Tot 2013 eindigde PPM Oost nog nooit met rode cijfers, benadrukt Prins. In de jaarrekening staat daarom zelfs een bijzondere toevoeging: dat PPM na balansdatum “bij de verkoop van een van haar participaties een boekwinst van 8 miljoen euro realiseerde”.

Die winst werd geboekt op hightechbedrijf Xsens dat 3D-’motion capture technology’ ontwikkelde. Zonder had de gametrailer voor The Zombies er heel anders uit gezien.