Het NOS-slotdebat: één-op-ééntjes om eigen kiezer te mobiliseren

Vanavond houdt de NOS het laatste tv-debat vóór de Provinciale Statenverkiezingen. Beslissende momenten levert het NOS-debat eigenlijk nooit op: de meeste partijen hebben op de vooravond van de verkiezingen nog maar één doel, namelijk de eigen kiezers mobiliseren.

Wilders gisteravond tijdens het EenVandaag-debat met D66-leider Pechtold. Vanavond treffen beide kopstukken elkaar opnieuw op NPO 1. Foto ANP / martijn Beekman

Vanavond houdt de NOS het laatste tv-debat vóór de Provinciale Statenverkiezingen. Dat is traditie: al sinds mensenheugenis organiseert de publieke omroep de dag voor de verkiezingen een laatste treffen tussen de politiek leiders. Beslissende momenten levert het NOS-debat eigenlijk nooit op - het is een meer een gelegenheid voor partijen om nog één keer de campagneboodschap erin te hameren. Ook nu zal het woord ‘provincie’ vermoedelijk nul keer vallen.

De belangrijkste handicap van het NOS-debat is dat iedereen mee mag doen. Anders dan RTL wil de publieke omroep niet de belangrijkste partijen uitnodigen, maar álle partijen. In het verleden leidde dat tot een onoverzichtelijke kakofonie waaraan zelfs de eenmansfractie van oud-PVV’er Hero Brinkman mocht meedoen. Bij de Europese verkiezingen van vorig jaar zegden alle partijen op het laatste moment af vanwege onduidelijke communicatie – een zeperd voor de NOS.

Vanavond is de opzet anders: geen plenair debat met alle leiders tegelijk, maar één-op-ééntjes met grootste zes partijen, waarbij ze allemaal twee keer mogen aantreden. Zo krijgen we onder andere Samsom (PvdA) vs. Roemer (SP), Rutte (VVD) vs. Buma (CDA) en Pechtold (D66) vs. Wilders (PVV). De duo’s zijn via loting aan elkaar gekoppeld. En o ja, als voorprogramma mogen de ‘kleintjes’ ook nog met elkaar discussiëren. Dat doen ze in twee rondes: eerst 50Plus, Partij voor de Dieren en de Onafhankelijke Senaatsfractie, daarna GroenLinks, ChristenUnie en de SGP.

Kopstukken zullen voor eigen parochie preken

De vraag is of het veel vuurwerk zal opleveren. Twaalf uur voor het opengaan van de stembussen zullen de partijen maar één doel hebben: de eigen kiezers mobiliseren. Nog steeds weet de helft van de kiezers niet zeker of ze wel gaan stemmen – en dus zal de opkomst beslissend zijn voor de uitkomst. Dat levert doorgaans politici op die voor eigen parochie preken en zo min mogelijk op elkaar reageren.

Als we de kijkcijfers mogen geloven, lopen de kiezers niet echt warm voor deze campagne. Het tv-debat tussen PVV-leider Geert Wilders en D66-leider Alexander Pechtold, gisteren bij EenVandaag, trok iets meer dan een miljoen kijkers. Geen uitzonderlijke score voor het programma, maar geen van de zes andere tv-debatten in de aanloop naar de provinciale verkiezingen trok meer kijkers. Tweede was het debat bij RTL, met 817.000 kijkers, de andere bleven in de 600.000.

Het NOS-verkiezingsdebat is van 20.30 uur tot 21.40 uur te zien op NPO 1 en online te volgen via NPO Politiek.