Merkel ontdooit – en Schäuble houdt de Grieken onder druk

Tsipras wil een nieuwe deal. Komt ‘ijskoningin’ Merkel hem tegemoet?

Het Duitse blad Der Spiegel met de Griekse premier Tsipras op de omslag bij een kiosk in het centrum van Athene. Foto Kostas Tsironis/Bloomberg

Als een confrontatie tussen het grootste en rijkste van Europa en het allerarmste land, dat beeld wil Griekenland graag projecteren van het conflict met Duitsland. Berlijn eist dat de nieuwe regering in Athene doorgaat met de afgesproken hervormingen, in ruil voor leningen. Maar Athene wil een ‘reboot’: een heel nieuwe deal. En om dat te bereiken moet eerst de vesting Berlijn worden genomen.

Premier Alexis Tsipras en minister Yanis Varoufakis (Financiën), bevalt dat David vs. Goliath-format wel. Tsipras heeft de inzet verhoogd door opnieuw de kwestie van Duitse herstelbetalingen wegens nazimisdaden tijdens de Tweede Wereldoorlog op de agenda te zetten. Zo veranderde hij het thema van Griekse schulden naar Duitse schuld.

Juridisch allang opgelost, reageerde Duitsland vorige week kortaf. Duitse burgers beginnen hun geduld met de Grieken ook te verliezen. Vrijdag bleek uit een peiling van de ZDF dat 52 procent van de Duitse kiezers het inmiddels prima vindt als Griekenland de eurozone verlaat. In februari was dat nog 41 procent. Nog maar een paar jaar geleden spande Merkel zich weken achtereen in om Griekenland te redden van de ondergang. Nu laat haar secondant Wolfgang Schäuble (Financiën) nonchalant vallen dat een ‘Graccident’ mogelijk is. Dat wil zeggen: dat Griekenland onbedoeld uit de eurozone valt.

Maar het sensitievere Bundeskanzleramt van Angela Merkel registreert dat in andere Zuid-Europese landen met sympathie gekeken wordt naar die Griekse politieke rockstars.

Gistermiddag nodigde Merkel Tsipras uit voor een bezoek, komende maandag, aan Berlijn. Mogelijk is dat ook het gevolg van het optreden afgelopen zondagavond in een Duitse talkshow van Varoufakis, waarin hij verzoenende woorden sprak. Voor de Grieken is die uitnodiging een kleine overwinning, want Merkel, die met de hele wereld praat, gedroeg zich tegen over de Tsipras als een ijskoningin.

Dat komt ook doordat Tsipras, die eerder door Der Spiegel werd geportretteerd als een ‘spookrijder’, gewoon in de eurozone wil blijven. De Griekse premier waarschuwde onlangs dat de Europese Unie lijkt op een gebreide trui: als je een draadje losmaakt valt het hele ding uit elkaar.

Die vrees deelt hij met Merkel. De vraag is nu of de Duitse bondskanselier maandag van plan is tegemoet te komen aan de Grieken. Als het aan Schäuble ligt niet: die laat weten alle vertrouwen in Athene te hebben verloren. Maar dat past weer in de beproefde Duitse tactiek om druk te zetten op Athene.