‘Digitaal is nu een vriend van papier’

Aandeelhouders beslissen donderdag of Crown van Gelder van de beurs mag. Daarna hoopt de Velser papierfabriek in de luwte op te krabbelen.

De twee papiermachines PM1 en PM2 in de fabriek van Crown Van Gelder. Het zeefdoek raast met 60 kilometer per uur door de machine. Dat moet 24 uur per dag, anders is de fabriek niet rendabel. Foto Olivier Middendorp

25 seconden. Zo lang duurt het voordat dikke pulppap een rol strak papier is. In het begin van de hal sproeien de spuitkoppen de cellulosepulp op een zeefdoek dat met een noodgang van 60 kilometer per uur door papiermachine 1 raast. Elk uur spuugt ‘PM1’ ruim de afstand tussen Amsterdam en Utrecht Centraal aan papier uit. Het proces, 200 meter lang, valt rennend niet bij te houden. Spuit, zoef, zoef, zoef, twintig keer omhoog en omlaag, whoosh! droogblazen, coating erop, oprollen, rats! afsnijden, afvoeren, klaar!

De twee machines PM1 en PM2 in de fabriekshal van Crown Van Gelder in Velsen moeten permanent draaien, ook met Kerst, anders zijn ze niet rendabel. Heel lastig, als je in een krimpende markt zit en elke klant nóg specialer en nóg unieker papier wil.

Topman Miklas Dronkers van de beursgenoteerde papierfabriek denkt dat hij zijn PM’s beter aan de gang kan houden als CVG wordt overgenomen door een groter bedrijf. Daarom wil hij de aandeelhouders er – in de buitengewone aandeelhoudersvergadering op 19 maart – van overtuigen hun aandelen aan Andlinger te verkopen. Dat kost de in Brussel gevestigde investeringsmaatschappij bijna 24 miljoen euro en levert de aandeelhouders een premie van 31 procent boven de slotkoers van de dag voor de bekendmaking op.

Van de beurs af

Dronkers, die al 24 jaar bij het bedrijf werkt, is een baas die zelf naar het automaat op de gang loopt. Hij weet hoe zijn collega, financieel directeur Henk van der Zwaag, zijn koffie drinkt. Het kantoor is spaarzaam ingericht. De mannen verdienen zelf niets aan de verkoop. Dronkers: „Dit hoort gewoon bij je functie. Dit bedrijf wil overleven.”

Geen beursnotering meer, daar kijken de twee naar uit. In 2014 draaide CVG, mede door lage celstof- en energieprijzen, nog drie miljoen euro winst. Maar de jaren ervoor leed het bedrijf stevig verlies, wel 8 miljoen in 2013. Eerdere zoektochten naar een partner liepen op niets uit.

De zichtbaarheid die met een beursnotering komt, is fijn als het goed gaat, zegt Dronkers. „Maar als het minder gaat, is het niet zo gunstig. Soms ben je té transparant, voor concurrenten en klanten.”

Van der Zwaag: „Als je een dieprood jaar hebt, kijkt de buitenwereld wel erg mee.”

Dronkers: „We zitten in een hele wispelturige markt. Het is maar de vraag of de aandeelhouders en banken even ontspannen blijven reageren.”

Als deel van de Andlingerverzameling, elf bedrijven groot, hopen de mannen „in alle rust” te kunnen werken. Dronkers: „Andlinger opereert ook in de industrie. Het is een sterke partij die onze markt begrijpt. We hebben echt een klik.”

Van der Zwaag: „Ze noemden ons een innovatiekampioen.”

Dronkers: „Hahaha, maar dat mag je niet opschrijven.”

Van der Zwaag: „Nou, we voelden ons wel gevleid.”

Digitalisering is onze vriend

Aan het Noordzeekanaal bij Velsen wordt al meer dan een eeuw papier gemaakt. In 1896 begon Pieter Smidt van Gelder er met de productie van krantenpapier. In 1963, toen de Amerikaanse partner Crown Zellerbach Corporation erbij kwam, richtte de fabriek zich op ponskaartenkarton. Uit Velsen kwam papier voor vliegtickets, belastingaangiftes, acceptgiro’s, dagafschriften – allemaal soorten die door de digitalisering overbodig zijn. Hoge grondstof- en energieprijzen en ongunstige dollarkoersen hielpen het bedrijf afgelopen jaren ook niet.

Maar CVG heeft een plan. Aan bulkpapier zal de kleine fabriek niet veel verdienen, dus richt het zich op drie nicheproducten. Papier voor verpakkingen; denk luxe papieren tassen van warenhuizen (groeit, want plastic is uit). Etiketten en labels (stabiel, want minder post, maar meer internetwinkelen). En papier voor high speed inkjetprinters.

Dronkers: „Inkjet is ons mooiste verhaal.”

Van der Zwaag: „Ons succesverhaal.”

Dronkers: „We zijn echt toonaangevend.”

Kleine oplages printen

CVG produceert papier met een speciale coating waar kleine inktdruppeltjes zich razendsnel aan hechten. Op dat papier kunnen drukkers op hoge snelheid printen. Offset drukwerk is nog steeds mooier, maar heeft hogere opstartkosten.

Dronkers: „Uitgeverijen als Reed Elsevier en internetwinkels als Bol en Amazon willen een zero warehouse-filosofie. Geen voorraden, maar kleine oplages drukken als daar vraag naar is. Dat kan met printen veel beter.” Digitalisering was onze vijand, zeggen de mannen. „Nu is het onze vriend.”

CVG moet wel snel omschakelen naar die nicheproducten, want de papiermarkt krimpt. Andlinger gaat daarbij helpen. Van der Zwaag: „We hebben gekeken naar een overname door een andere papierfabriek, maar die hebben ook last van krimp.”

Binnen de Andlinger-verzameling zitten bedrijven met ervaring met inkt en digitale print-software. Dronkers: „Wij hebben verstand van papier. Als we samen optrekken, kunnen we snel nog betere kwaliteit leveren. Dan zijn we nog interessanter voor klanten.”

De techneuten van Andlinger gaan ook helpen met het bedrijf efficiënter maken. Mensen ontslaan? Dronkers: „Nee, nee, we willen behoud van banen. Denk aan het verkorten van het maakproces, zodat we sneller kunnen leveren, of minder papierverlies bij het overschakelen naar een andere order.”

Van der Zwaag en Dronkers hebben er vertrouwen in, maar de fluctuerende vraag en prijzen houden het werk wel, met een eufemisme, „uitdagend”. Van der Zwaag checkt elke dag als eerste de dollarkoers op zijn telefoon. „Dat is mijn meest gebruikte appje. En de gasprijs is een goeie tweede.”