Voor de ibis is even geen plek in Albert Park

Protesten tegen de overlast van GP in Melbourne zijn langzaam verstomd, voor de politiek hoort het evenement bij citybranding.

Waar zijn ze? De witte ibis, de Australische zwarte zwaan en al die andere bijzondere vogels? Het hele jaar kun je ze zien. En als je ze niet ziet dan toch zeker horen. Daar op Mud Island, in het meer van Albert Park, voeren ze graag hun symfonie op voor vogelaars en rustzoekers. Tip van het parkmanagement: ‘Sluit uw ogen – hoeveel verschillende vogels kunt u horen?’

Vandaag kan het weer. Maar wie de afgelopen dagen de ogen sloot hoorde even geen gekwetter van vogels, maar gehuil van acht cilinders en turbo’s. Een keer per jaar is Albert Park een racecircus waar gisteren 100.000 fans hun passie voor snelle auto’s deelden. Het iconische stadspark is dan omgetoverd tot een dorp met hospitalitytenten waar je hamburgers kunt eten, T-shirts kan kopen en auto’s te bewonderen zijn. Je kan er op de foto met een model in glitterjurk. Met op de achtergrond een Porsche of Ferrari.

Een keer per jaar heeft de groene long van Melbourne het even benauwd. Wordt de natuur overschreeuwd door aanzwellend en wegstervend gehuil van raceauto’s. Formule 1, de Porsche Carreracompetitie, de V-8 klasse. De menukaart is gevarieerd, maar het hoofdgerecht bestaat uit decibellen. Zijn het niet de auto’s dan wel de vliegtuigen van stuntteams of de Boeing van Qantas die bij de start laag boven het circuit cirkelt. Geluid is wat in de autosport verbindt, erkent ook het meisje dat bij de ingang oordopjes verkoopt. De opbrengst gaat naar haar karateclub, maar een goudmijn is het niet. Je ziet de bolides nauwelijks, ze gaan te hard. Misschien ligt daar een overeenkomst met de natuurvorser die naar de vogels luistert.

De Grand Prix van Australië gaat elk jaar weer gepaard met het debat of het evenement op deze plek wel verantwoord is. Twintig jaar geleden, toen de race van Adelaide naar Melbourne verhuisde, ging het nog om het milieu. Er waren demonstraties, de actiegroep Save Albert Park telde tijdens de hoogtijdagen drieduizend leden. Nu zijn het er enkele honderden. De oppositie vergrijst, geeft actievoerder van het eerste uur Peter Goad toe. „Jongeren zijn tegenwoordig met andere dingen bezig.”

Het gaat in het debat ook nog om het milieu. Goad: „Een grand prix verdraagt zich moeilijk met duurzaamheid.” Maar ze hebben voorlopig de slag verloren, het contract voor de grand prix is vorig jaar verlengd tot 2020. De groep bestookt de politiek met rapporten waarin nu vooral lasten voor de belastingbetaler aan de kaak worden gesteld. De overheid van Victoria draagt jaarlijks tussen de vijftig en zestig miljoen euro aan de race bij. Alleen het opbouwen van het circuit kost al ruim twintig miljoen euro, elk jaar. Goad: „Het is verspilling van overheidsgeld. Als je het geld steekt in gezondheidszorg, sport of onderwijs heb je er meer profijt van dan nu.”

De politiek weet van geen wijken, welke signatuur Victoria ook heeft. Autosport is diep verankerd in de Australische samenleving. Land van de legendarische coureur Jack Brabham, wereldkampioen in 1959, 1960 en 1966 en vorig jaar overleden.

De race speelt nu eenmaal een sleutelrol in de sportstrategie van Victoria, zei Denis Naphtine, tot vorig jaar premier. En wat te denken van economisch belang en citybranding? Melbourne is sportmetropool met het tennis van de Australian Open en nu het WK cricket. Met dit soort evenementen zit de stad in de wereld op poleposition in de aandacht van de tv-kijker. Volgens de organisatie van de grand prix kijken tientallen miljoenen tv-kijkers in wel 185 landen. En dat lokt toerisme en investeerders. Goad gelooft er niets van. Neem Sydney, zegt hij, waar het toerisme na de Spelen van 2000 achterbleef bij de rest van het land. „Er is geen enkel bewijs dat dit soort grote evenementen het toerisme op de lange duur een boost geven.”

En Sydney aast nu ook al op de grand prix. Daar zijn op 28 maart verkiezingen en de liberale premier van New South Wales, Mike Baird, zal bij herverkiezing een bidteam samenstellen. Met Rod McGeoch, de man achter het geslaagde bid voor de Spelen. Baird droomt van een race over de beroemde Sydney Harbour Bridge.

Melbourne heeft al laten weten dat Sydney geen enkele kans maakt het evenement „af te pikken”. Maar Formule-1 baas Bernie Ecclestone ruikt mogelijkheden. Als het contract met Melbourne afloopt is hij 89, maar hij heeft al gezegd dat de grand prix niet exclusief van Melbourne is en dat hij met de regering van New South Wales gaat praten over de periode na 2020.

Het gekrakeel zal nog wel even doorgaan. Let vooral op het harde gekwaak van de Zwarte Eend, zegt de website van Albert Park. Vandaag kan het weer.