Nieuwe hoofdstad Sisi City lost probleem oude Kairo niet op

Zelfs critici zijn enthousiast over plannen president. Maar waarom zou Sisi City slagen?

Capital Cairo moet verrijzen in de woestijn ten oosten van de huidige hoofdstad Kairo

Het wordt nu al ‘Sisi City’ genoemd: de nieuwe hoofdstad die Egypte uit de grond wil stampen in de woestijn ten oosten van Kairo. Die gaat Capital Cairo heten en ‘CC’ is al langer snelschrift voor president Sisi.

Capital Cairo is als het aan de president ligt binnen vijf jaar een feit. De stad zal dan 5 à 7 miljoen inwoners hebben. Ministeries en ambassades zullen het verstopte en vervuilde Kairo verlaten voor de nieuwe hoofdstad.

Het idee werd vorig jaar al geopperd, maar nu zijn er een mooie maquette en een website die een stad laten zien die het midden houdt tussen Singapore en Dubai. De aankondiging was het hoogtepunt van de economische conferentie die afgelopen weekend is gehouden in Sharm el-Sheikh, onder de slogan ‘Egypt, the future’.

Met die gehypete conferentie wilde Egypte een streep zetten onder vier jaar politieke en economische instabiliteit sinds de opstand tegen president Mubarak in 2011. Met succes: er is 12 miljard dollar opgehaald bij de Golfstaten en er zijn voor miljarden akkoorden gesloten met multinationals. Egypte gaat dat geld en nog veel meer nodig hebben: de kostprijs voor de nieuwe hoofdstad is 45 miljard euro.

Egypte is niet het eerste land dat zijn hoofdstad verplaatst om overbevolking tegen te gaan. Onder meer Brazilië, Nigeria, Birma en Ivoorkust deden het eerder, met wisselend succes. Doorgaans wordt zo’n nieuwe hoofdstad ver van de oorspronkelijke gepland. Capital Cairo daarentegen moet in de woestijn tussen Kairo en Suez verrijzen. De stad zal in het westen grenzen aan bestaande satellietsteden zoals New Cairo en Shorouk City en in het oosten aansluiten bij een ander megaproject: de geplande economische zone bij het Suezkanaal.

Het wordt dus eerder een uitbreiding van de megalopolis Kairo, die nu naar schatting 20 miljoen inwoners telt. En hoewel Capital Cairo op slechts 50 kilometer van de luchthaven van Kairo ligt, komt er ook een nieuwe luchthaven, pal naast de nieuwe stad.

De conferentie en het project voor de nieuwe hoofdstad kunnen op veel enthousiasme rekenen onder de Egyptenaren, zelfs onder critici van het regime. Niemand is erop tegen dat de Egyptische economie aantrekt.

Maar er is ook kritiek op de haalbaarheid en de wenselijkheid van het project. „Al decennia horen wij van de elite dat het probleem van Egypte is dat er te veel Egyptenaren zijn”, schrijft Khaled Fahmy, hoogleraar aan de Amerikaanse Universiteit van Kairo in een opiniestuk. „Nu lijkt die elite te zeggen dat de tijd gekomen is de armen aan hun lot over te laten en zelf groenere oorden op te zoeken.”

33 metrolijnen

Fahmy heeft berekend dat met de 45 miljard dollar voor Capital Cairo 33 metrolijnen kunnen aangelegd worden in het bestaande Kairo. Dat heeft er nu slechts twee, met een derde in aanbouw. „Met dat geld zouden we aan alle basisbehoeften kunnen voldoen die de gewone Egyptenaren de laatste vijftig jaar zijn ontzegd: drinkbaar water, gezondheidszorg, schone lucht, recreatie en zoveel meer.”

Ook de Amerikaanse stedenbouwkundige David Sims, auteur van het standaardwerk Understanding Cairo. The Logic of a City Out of Control en het pas uitgekomen Egypt’s Desert Dreams, is sceptisch. „Egypte heeft een slechte staat van dienst met het creëren van nieuwe steden in de woestijn. De acht bestaande satellietsteden rond Kairo tellen na 35 jaar nog altijd minder dan een miljoen inwoners. Niet alleen komen zij slechts de rijken ten goede, ze zijn ook nog mislukt. Waarom zou Capital Cairo wel slagen?”

Sims vindt dat het geld beter kan worden besteed. „Elf miljoen mensen – driekwart van de bevolking van Kairo – leven in de ashwa’i: informele buurten zonder voorzieningen. Die wijken hebben dringend investeringen nodig in infrastructuur en basisbehoeften.”

Wat gebeurt er nu met Kairo?

Veel vragen blijven op de website van Capital Cairo onbeantwoord. Wat gebeurt er met Kairo als al het geld naar Capital Cairo vloeit? Gaat er eindelijk iets worden gedaan aan de centralisatie die ervoor zorgt dat Egyptenaren uit het hele land in hetzelfde gebouw moeten zijn – de ‘Mugama’ op het Tahrirplein – voor elk officieel document? Verhuist dat gebouw mee? En vooral: kunnen de goedkope arbeidskrachten die nodig zijn om zo’n stad te doen draaien er ook wonen? Want als zij elke dag van Kairo naar Capital Cairo moeten pendelen, zal dat het verkeersinfarct alleen maar verergeren. Dat Capital Cairo er komt, lijkt vast te staan. Egypte heeft nu het voordeel dat besluiten niet te hoeven worden goedgekeurd door een parlement.

Toen Sisi een nieuw Suezkanaal wilde bouwen, zeiden de experts dat dat drie jaar zou duren. Sisi zei tijdens de voorstelling van het project: doe het in één jaar. Dat lijkt te gaan lukken. Voor Capital Cairo zeiden de experts dat er tien jaar nodig waren. Sisi zei bij de presentatie dat vijf jaar nog te veel is. Of de gemiddelde Egyptenaar er ook beter van wordt, is afwachten.

    • Gert Van Langendonck