In filmconcert ‘Wunderhorn revisited’ versterken de fraaie beelden en de uitstekend georkestreerde liederen elkaar niet

Beeldend zijn ze zeker, Mahlers liederen op teksten uit de volksdichtbundel Des Knaben Wunderhorn met hun mix van idylle en leed, galgenhumor en hemelse verlossing.

Je begrijpt dus dat cineaste Clara Pons en bariton Dietrich Henschel na hun succesvolle samenwerking in Wolfs Mörike-Lieder (in 2013 succesvol in De Doelen) nu deze ‘cyclus’ kozen. De 24 liederen vormen samen weliswaar geen narratieve eenheid, maar dat los-vaste past bij Pons’ beeldtaal: die is op z’n sterkst is in enigmatische, mythische scènes en stillevens (naakt liefdespaar onder water, het met liefdevolle zorg schikken van wat oude appeltjes op een schaaltje).

Het ‘probleem’ van dit concert met film – coproductie met De Doelen en daar in april met het Residentie Orkest te beluisteren – is dat een lineair scenario wel wordt gesuggereerd. De op het podium zingende Dietrich Henschel zien we terug in de film, waar hij in 24 scènes zichzelf, de idylle van alledag en de liefde (voor een 20 jaar jongere vrouw) vergruisd ziet worden door oorlog. Nevenplots: een concurrent en een jongetje, symbool van eindige onschuld en betere tijden.

Net als bij de Wolf-liederen vormt het ontbreken van boventiteling een storend gemis. Meelezen met de tekst had het makkelijker gemaakt het deels ‘onbegrijpelijke’ karakter van de beelden, dat in oorlog en liefde ook een vorm van realisme is, te accepteren. Nu blijf je je letterlijk in het duister tasten naar de plot die er niet (echt) is.

De Wunderhorn-liederen die Mahler niet zelf orkestreerde, kregen hun orkestrale gedaante nu alsnog van componist Detlev Glanert – zeer overtuigend in Mahlers stijl. Slechts incidenteel prikt de 21ste eeuw door tussen de weemoedige klarinetten, opruiende tromroffeltjes en het pralend koper.

Het orkest van de Munt onder Michael Boder speelde volkstümlich en fris, zei het minder ‘gelaagd’ dan waaraan we door het Concertgebouworkest verwend zijn. Het aandeel van Henschel is aangrijpend door zijn rijpe bariton én zijn geloofwaardig tussen berusting en pijn laverende acteerwerk.

    • Mischa Spel