Er zijn streken met van oudsher al sterkere suïcidale neigingen

Briefschrijver Wout Ultee heeft naar de letter wel gelijk dat de Franse socioloog Émile Durkheim in zijn klassieke Le suicide van 1897 niet spreekt van hogere zelfdodingscijfers voor de protestantse gemeenschappen van Zuidwest-Frankrijk (NRC Wetenschap, 28 februari). Hij kapittelt de antropoloog Joost Beuving die dat had gezegd ter staving van zijn stelling ‘Het verhaal vertelt vaak meer dan de cijfers’ (NRC Wetenschap, 24 januari).

Het geheugen zal Beuving hebben parten gespeeld; het verschil tussen protestanten en katholieken toont Durkheim aan door vergelijking van Zwitserse cantons waarin een van beide confessies domineert. Roomse cantons hadden een cijfer van 86,7 per miljoen per jaar, protestantse maar liefste 326,3 (moderne statistieken zou de komma een plaats naar links verzetten, omdat die rekenen per 100.000 per annum).

Inderdaad vertellen die en andere cijfers niet het hele verhaal. Zo zijn er aanwijzingen dat suïcides al significant meer voorkwamen in streken die pas na lang verzet tot het protestantisme overgingen; men kan op grond van zo’n gegeven ook beweren dat ‘koppige’ regio’s met van oudsher sterkere suïcidale neigingen ten slotte het protestantisme omhelsden.

Op vergelijkbare wijze is een tijdlang beweerd dat het communisme in de DDR tot meer zelfdoding leidde (thema in de film Das Leben der Anderen) totdat werd vastgesteld dat het oosten van Duitsland (Pruisen) altijd al hoger scoorde.

Naschrift Joost Beuving

Verder meldt Leroy in zijn studie van Seine-et-Marne dat in de communes Quincy, Nanteuil-les-Meaux en Mareuil protestanten 1 op 310 zelfmoorden laten zien, katholieken 1 op 678 (Émile Durkheim, Suicide. Free Press: pp. 152-155).

Seine-et-Marne ligt zoals bekend ter hoogte van Parijs. Echter in het zuidwesten van Frankrijk lag destijds nog de Croissant Réformé, zeg maar de Franse Bible Belt.

Dit was de historische achtergrond van de opmerking in het interview.

Joost Beuving

Geert de Vries