Geharnaste jonge vrouw uit Kabul duikt onder

In Afghanistan gaan vrouwen onopgemerkt over straat. Kunstenares Khademi moest onderduiken na haar protest.

Kubra Khademi loopt in een harnas met geprononceerde welvingen door de straten van Kabul. Foto AP

Kubra Khademi, een Afghaanse kunstenares die onlangs in haar eentje in de straten van Kabul een opzienbarende protestactie voerde tegen seksuele intimidatie van de Afghaanse vrouw, is na doodsbedreigingen ondergedoken. In haar schuilplaats stond ze donderdag een camerateam van de BBC te woord.

De 27-jarige Khademi omgordde zich eind vorige maand, over haar gewone kleren heen, met een soort karikaturaal metalen pantser met forse uitstulpingen voor de borsten en een zeer geprononceerd achterwerk. In die uitdossing begaf ze zich op straat in de wijk van Kabul, waar ze woont.

Ze had zich voorgenomen zeker tien minuten met haar harnas over straat te lopen, vertelde ze de BBC-verslaggever. Het werden er acht. Vrijwel onmiddellijk werd ze omringd door woedende mannen en jongens, die wilden weten wat haar bezielde en haar voor ‘hoer’ uitmaakten. Anderen maakten volgens ooggetuigen van de opwinding gebruik om enkele meisjes in de menigte te betasten. Ook Khademi werd betast én met stenen bekogeld.

De meeste omstanders zagen het als een flagrante schending van de traditionele gedragscodes. Die schrijven voor dat vrouwen zo min mogelijk van hun lichaamsvormen tonen en niet de aandacht op zich vestigen.

Enige reactie had Khademi, zelf als kleuter al en later als jonge vrouw ook seksueel lastig gevallen, wel verwacht. Ze besefte heel goed dat haar daad als een provocatie zou worden uitgelegd. Maar al na acht minuten werd haar de grond te heet onder de voeten en stapte ze ijlings in de gereedstaande auto van een vriend. Sommige mannen probeerden haar nog tegen te houden en klommen op het dak, maar ze wisten te ontkomen.

Beelden van haar protest circuleerden kort daarop op de sociale media en het regende doodsbedreigingen aan haar adres van fundamentalistische zijde. Daarop besloot Khademi voorlopig onder te duiken.

Niet ver van de plaats van haar protest was Khademi zeven jaar geleden op de openbare weg aangerand door een man. Dat was haar al vaker overkomen in dezelfde buurt. Toen ze het ditmaal op een schreeuwen zette, keken omstanders tot haar verbazing niet verwijtend naar de dader maar naar haar. „Hoe durf je zo te schreeuwen, hoer”, riepen ze.

De inspiratie voor haar geharnaste protest kwam van een traumatische ervaring als vijfjarige, toen een man haar betastte alsof ze een willekeurig object was. „Het was alsof er iets dood was. Ik herinner me van die dag alleen die ene zin, die ik toen uitsprak: „Ik wou dat ik ondergoed van ijzer had.”

Met die zin in het achterhoofd benaderde ze een smid in Kabul, die vreemd opkeek, maar haar ongewone bestelling voor het protestharnas zonder sputteren gereedmaakte.

Khademi zei geschrokken te zijn door de felheid van de reacties, maar haar actie niet te betreuren.

De kunstenares heeft al eerder op artistieke wijze actie gevoerd tegen geweld jegens vrouwen. In een kunstgalerij in Kabul protesteerde ze in 2013 symbolisch tegen zulk geweld door zichzelf bijna een uur lang steeds klappen in het gezicht te geven.

    • Floris van Straaten