Deloitte opnieuw de fout in, keurde ‘ten onrechte’ jaarrekeningen goed

Het kantoor van Deloitte in de Maastoren in Rotterdam. Foto ANP/ Marco de Swart

Accountantskantoor Deloitte is opnieuw verwikkeld in een boekhoudschandaal. Het kantoor beging een doodzonde in de accountancy: het keurde “ten onrechte” twee jaarrekeningen goed van het nu Nederlandse ‘uitvindersbedrijf’ Innoconcepts, dat in 2010 failliet ging.

Dat concludeert curator Louis Deterink in zijn vandaag verschenen onderzoek over de oorzaken van het faillissement. Deterink geldt als een van meest gezaghebbende curatoren van Nederland en is onder meer bekend van de afwikkeling van de faillissementen van Daf en Fokker.

Het beursgenoteerde Innoconcepts ging failliet als gevolg van “mistige” en “naar verstrengeling van belangen riekende” activiteiten in China, schrijft Deterink. De samenwerkingspartners in China hebben Innoconcepts “de facto financieel leeg getrokken”. Op zijn hoogtepunt in 2007 was het bedrijf 400 miljoen euro waard op de Amsterdamse beurs.

Niet op de radar

De dubieuze activiteiten in China stonden totaal niet op de radar van Deloitte. De Chinese samenwerkingspartners – ruim tien vennootschappen – bouwden door de jaren heen een miljoenenschuld op bij Innoconcepts, maar daarmee werd in de jaarverslagen geen rekening mee gehouden. Dat wilde deze samenwerkingspartners ook graag zou houden. Ze weigerde Deloitte hun eigen jaarrekeningen te overhandigen en lieten weten dat het in China niet gebruikelijk was om dat te doen.

‘Uiteraard serieus’ nemen

“Onzin”, zegt curator Deterink in een telefonische toelichting. “Daar mag je natuurlijk nooit genoegen mee nemen.” Deloitte laat in een korte schriftelijke reactie weten dat het de conclusies uit het onderzoeksrapport “uiteraard serieus” neemt. Deloitte “kijkt kritisch naar haar eigen rol”.

Deterink en Deloitte zijn in onderhandeling over een schikking. Als ze er niet uitkomen, stapt hij naar de rechter. Deterink stelt dat Deloitte aansprakelijk is voor een “substantieel deel” van het boedeltekort van 63 miljoen euro. Daarnaast heeft hij voormalige bestuurders en commissarissen aansprakelijk gesteld.

Deze nieuwe affaire komt op een bijzonder ongelegen moment. Na een reeks schandalen hebben de accountants een laatste kans gekregen om zichzelf te verbeteren. Ze zijn, onder hoge politieke druk, bezig met een ultieme poging ter voorkoming van zulke schandalen. Zo was Deloitte ook de accountant van de failliete zakenbank Van der Hoop in 2005. Het heeft daarna het gros betaald van de schikking van zo’n 6,5 miljoen euro die werd getroffen met rekening- en aandeelhouders. Verder was Deloitte de accountant van supermarktconcern Ahold ten tijde van de boekhoudfraude, die in 2003 aan het licht kwam.

Lees ook bij NRC Q: Wat te doen aan de schandalen met accountants?