‘De meeste verkeersslachtoffers vallen onder de fietsers’

Dat zei Carla Brugman, fractievoorzitter van GroenLinks Limburg

illustratie Emmelien Stavast

De aanleiding

De onveiligste wegen in Nederland? Niet de snelweg, waar je het hardst rijdt. Niet in de stad, waar de meeste verkeersdeelnemers samenkomen. Maar de provinciale wegen. Daar vallen de meeste dodelijke verkeersslachtoffers, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en Rijkswaterstaat.

Hoewel deze wegen slechts 6 procent van het totale wegennet vormen, valt hier een kwart van alle verkeersslachtoffers. Volgens de ANWB is meer dan de helft van de provinciale wegen in Nederland niet veilig genoeg.

Een hot topic dus voor de Provinciale Statenverkiezingen. Deze wegen vallen immers onder de verantwoordelijkheid van de provincies. Vorige week debatteerden provinciale lijsttrekkers onder andere over verkeersveiligheid.

Om die te verbeteren, willen PVV en SGP de provinciale wegen verbreden. Die zijn vaak een halve meter minder breed dan andere autowegen. Carla Brugman, fractievoorzitter GroenLinks Limburg, keek juist naar een andere verkeersdeelnemer: de fietser. Ze wil het fietsen langs provinciale autowegen veiliger te maken door fietspad en autoweg beter te scheiden. Ook wil zij betere verlichting op fietspaden. Want: „De meeste ongelukken en doden vallen onder de fietsers”, aldus Brugman. Klopt dat?

Waar is het op gebaseerd?

We bellen met Brugman. Zij heeft geen cijfers paraat, maar „weet dat er meer fietsongelukken dan auto-ongelukken zijn”. En hierbij vallen volgens haar meer gewonden en doden.

En, klopt het?

Voordat we dat gaan checken: wat is eigenlijk de definitie van een verkeersongeval? Rijkswaterstaat verstaat onder verkeersongevallen „alle ongevallen waarbij een voertuig is betrokken en waarbij het slachtoffer letsel heeft opgelopen als gevolg van een verkeerssituatie”. Hier toe worden ook ‘eenzijdige’ verkeersongevallen gerekend: mensen die tegen een boom aanrijden met de auto, of omvallen op de fiets. Een ongeval waarbij er alleen wat blikschade is, telt dus niet mee.

VeiligheidNL becijferde in 2012 dat fietsers „veruit het vaakst slachtoffer zijn van een verkeersongeval”. In 41 procent van alle verkeersongevallen, 350.000 letsels, gaat het volgens VeiligheidNL om letsel dat ontstaan is bij fietsersverkeersongevallen. Dat is meer dan onder andere weggebruikers als automobilisten, bromfietsers, motorrijders en voetgangers.

Veel letsel dus. Maar een schrammetje is natuurlijk wat anders dan een botbreuk. In 2012 vonden er 75.000 spoedeisende hulp-behandelingen plaats bij slachtoffers van een fietsongeval. Bijna de helft, 49 procent, van deze behandelingen was naar aanleiding van een eenzijdig ongeluk.

Maar hoe zit het met de dodelijke ongevallen? Hoewel fietsers het vaakst letsel oplopen, komen volgens het CBS en Rijkswaterstaat inzittenden van passagierauto’s het vaakst om het leven in het verkeer. In 2013 overleden 193 inzittenden van een auto en kwamen 184 fietsers om het leven. In totaal kwamen 570 mensen om het leven in het verkeer.

Sinds het CBS de cijfers bijhoudt, zijn inzittenden van personenwagens al in de meerderheid onder de verkeersdoden. Dit aantal neemt de afgelopen jaren wel af. Onder de fietsers blijft dit aantal ongeveer gelijk. In 2007 kwamen er bijvoorbeeld 317 mensen om in een personenwagen, in dat jaar waren 189 fietsers slachtoffer van een dodelijk verkeersongeval.

Conclusie

Carla Brugman van GroenLinks wil een betere verlichting op fietspaden, en ze wil autowegen en fietspaden beter van elkaar scheiden. Of daarmee veel fietsongevallen zullen worden voorkomen is de vraag: bijna de helft van de fietsers die op de spoedeisende hulp terechtkomt, doet dat na een eenzijdige ongeval.

Maar we beoordelen alleen de uitspraak, niet de argumentatie. Het klopt dat fietsers vaker dan andere weggebruikers betrokken zijn bij ongevallen. Alleen: als het om dodelijke ongevallen gaat, zijn automobilisten in de meerderheid. De uitspraak dat „de meeste ongelukken en doden vallen onder fietsers” beoordelen we daarom als half waar.

Ook een bewering zien langs komen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt