Ben je arm? Eigen schuld

Bo&Caro gaan elke dag naar een bedrijf. Ze zijn bij aandeelhoudersvergaderingen, productpresentaties of vrijdagmiddagborrels en willen graag weten: wie is hier belangrijk?

Wat: Een college ‘Psychologie in een economische wereld’ op de ‘International Convention of Psychological Science in de Beurs van Berlage.

Wie: Professor Cynthia García Coll van Carlos Albizu University in San Juan en Princeton-professor Eldar Shafir.

Ze worden er gék van: al die vooroordelen over arme mensen. De professoren op het internationale psychologencongres in de Beurs van Berlage leggen het nog één keer uit. Aan hun collega’s die na elke uitspraak instemmend knikken - maar toch.

Een lesje psychologie en armoede in de Beurs van Berlage

Een foto die is geplaatst door Bo&Caro (@boencaro) op

Treurig maar waar: aan de omstandigheden waarin iemand de eerste vijf jaar opgroeit, valt af te lezen hoe welvarend diegene later zelf wordt, aldus professor Cynthia García Coll. “Best logisch. Iemand die in een onveilige omgeving opgroeit met nauwelijks toegang tot onderwijs, zal minder goed terecht komen dan iemand die zich in alle rust heeft kunnen ontwikkelen.” Kun je dus weinig aan doen.

Domme keuzes

En daar beginnen de vooroordelen altijd mee, zegt Princeton-professor Eldar Shafir. “Ben je arm? Dan is dat vast je eigen schuld, dat heb je zelf gedaan.” Shafir schudt zijn hoofd. “Armen maken domme keuzes, wordt dan gezegd. Waarom sluiten ze ánders onvoordelige leningen af, eten ze vaak ongezond en besteden ze wél geld aan overbodige apparatuur?”

Dat zit zo.

“Wie arm is, plant niet meer. Je bent bezig met de volgende dag, niet met volgend jaar.” En wie nu geld nodig heeft, sluit nu een lening af, gaat hij verder. “Geldt ook voor gezonde gewoontes. Wie veel stress ervaart, rookt eerder een pakje sigaretten op. Of kiest voor een ongezonde maaltijd.”

Slecht slapen

Goed geslapen? Vraagje van Shafir aan zijn toehoorders. Arme mensen slapen vaak slecht. “Ze liggen wakker van hun geldzorgen. Verschillende onderzoeken laten zien dat er een relatie is tussen slaap en de hoogte van het IQ. Het IQ van mensen die slecht slapen, is lager.”

Nog een vraag aan het publiek. Van García Coll. Wie is er hier eigenlijk in armoede opgegroeid? Vijf van de ruim zeshonderd aanwezigen steken hun hand op. García Coll zelf ook. Ze wil maar zeggen; ze weet waar ze het over heeft.

Vragen? Kritiek? Zacht gemompel, geblader in het programmaboekje. Nee hoor.

    • Bo van Houwelingen & Caroline van Keeken