Elk levend wezen telt evenveel mee

In de serie Als ik imam was predikt Hanina Ajarai

het geloof dat zij belijdt. Deze week vraagt ze zich af: hoe groen is de islam?

In de naam van God, de Barmhartige, de Erbarmer,

Van oudsher is groen de kleur van de islam. Ik weet niet waarom eigenlijk – waarom niet blauw, bijvoorbeeld? Ik zou dat eens kunnen uitzoeken, maar alleen als daar behoefte aan is vanuit de gemeenschap, anders heb ik wel wat beters te doen. Nee, de vraag die ik vandaag wil beantwoorden, is: hoe groen is de islam eigenlijk? Is duurzaamheid een issue in onze godsdienst? Ik vrees dat het geen populair preekonderwerp is, misschien zelfs een beetje saai, maar de islam is een manier van leven en dan hoort de omgang met Moeder Aarde er ook bij. Het meest in het oog springende Koranvers hierover is:

„En Hij is het die jullie heeft aangesteld als gevolmachtigden op aarde.” (6:165)

Met de volmacht komen heerschappij en zeggenschap over de aarde, maar het impliceert ook een mate van verantwoordelijkheid. God houdt de mens verantwoordelijk voor het behoud van al wat leeft voor volgende generaties. En dat deden we vroeger al verkeerd, kennelijk:

„Het verderf is op land en op zee zichtbaar door wat de handen van de mensen ten uitvoer brengen.” (30: 41)

Dit vers wordt algemeen uitgelegd als verwijzing naar milieuvervuiling. Als gevolmachtigden op aarde mogen we dus van alle geneugten gebruikmaken om in onze behoeften te voorzien, maar zijn we ook verplicht diezelfde aarde niet uit te putten. Elk levend wezen telt evenveel mee:

„En er is geen levend wezen op aarde en geen vogel die met zijn vleugels vliegt of het behoort tot gemeenschappen zoals die van jullie.” (6:38)

Dieren mogen alleen opgeofferd worden voor de mens als het voor consumptie is, niet voor vermaak. Vee of huisdieren moeten goed behandeld worden. Er bestaan overleveringen van de profeet, vzmh*, waarin hij ons leert dat ook kleine daden van mededogen richting dieren door God worden beloond, en daden van wreedheid worden bestraft in het Hiernamaals. Het planten van een boom wordt door profeet Mohammed, vzmh, omschreven als daad van liefdadigheid.

Geloof het of niet, de islam verkondigt vooral gematigdheid. Dat betekent ook gematigdheid in het gebruik van alles wat de aarde te bieden heeft. Er is een overlevering bekend waarin de profeet, vzmh, een tijdgenoot berispt voor het gebruik van teveel water tijdens een rituele wassing.

Tot zover de theoretische kant. Wat doen wij in de praktijk? Wij verspillen liters water onder de douche, we leren onze kinderen niet dat het een doodzonde is afval op straat te gooien, we laven ons aan consumentisme, we komen niet in opstand bij het zien van dierenleed en we geven niks om het behoud van groen in onze wijken.

Maar goed, het is nooit te laat voor een koerswijziging. Om een permanente verandering teweeg te brengen in ons gedrag is het zaak te beginnen met kleine, haalbare doelen. Het scheiden van afval, een zandloper in de badkamer, alleen biologisch halal vlees kopen (dat bestaat gewoon, ja) en geen plastic prut bij de Action aanschaffen die twee dagen later kapotgaat. Zie het als een daad van aanbidding.

De profeet leert ons dat simpelweg iets schadelijks oprapen van de weg des moslims is. Onze huishoudens duurzamer maken lijkt mij een goed eerste streven. Als alle moslims hun best doen, is de wereld wellicht binnen een paar jaar al helemaal groen.

    • Hanina Ajarai