Tefaf gaat met zijn tijd mee en mikt op de nieuwe rijken

‘Geweldig dat je er was @Usher’, twitterde het Stedelijk Museum vorige week, toen de r&b-zanger daags na zijn concert in de Ziggo Dome de collectie kwam bekijken. ‘Leuk om te horen dat je vooral Steve McQueen en Tino Sehgal goed vond.’ Usher is niet de enige celebrity die zich voor hedendaagse kunst interesseert. Het lijkt wel of pop- en filmsterren de afgelopen jaren massaal de kunstwereld hebben ontdekt als een hip en statusverhogend speeltje. Leonardo DiCaprio, Brad Pitt, Beyoncé, Madonna en Victoria Beckham – ze zijn allemaal fanatieke verzamelaars geworden die regelmatig gesignaleerd worden op galerieopeningen en kunstbeurzen.

Ergens aan het begin van deze eeuw moet het begonnen zijn: toen kreeg de wereld van de beeldende kunst opeens een glamoureus tintje. Tot dan toe waren openingen in musea en galeries gemoedelijke bijeenkomsten waar je oude bekenden tegenkwam en onbeperkt kon drinken. Maar plots verschenen er luxe uitnodigingen op handgeschept papier, vip-previews en rode lopers. In 2007 zag ik een hooggehakte Naomi Campbell op de Biënnale van Venetië paraderen en in 2009 liep ik op Art Basel Pharrell Williams tegen het lijf, die een kunstwerk had gemaakt met Takashi Murakami. Nu kijken we er niet meer van op als Marianne Faithfull in het Stedelijk zingt op de opening van Marlene Dumas.

Het publiek op Tefaf, de kunst- en antiekbeurs die vandaag van start gaat in Maastricht, bestaat doorgaans uit een wat conservatiever publiek. Op Tefaf komen de ‘oude’ rijken: families die al generatie op generatie kunst verzamelen en hun landhuizen en kastelen vol hebben hangen met oude meesters. Ook komen er vanuit de hele wereld museumconservatoren ingevlogen, om de kunstwerken te zien die zij al jarenlang op hun verlanglijstje hebben staan. Waar anders tref je 7.000 jaar kunstgeschiedenis onder één dak?

Maar ook Tefaf gaat met zijn tijd mee. Dit jaar is er voor het eerst een aparte sectie gewijd aan hedendaagse sculpturen, waar onder meer videokunst van Nam June Paik en beelden van Mark Manders verkocht worden. Op de afdeling moderne kunst tref je tussen de Picasso’s en de Warhols ook werken aan van nog levende kunstenaars als Anselm Kiefer, Gerhard Richter, Damien Hirst en Banksy. Daarmee richt de beurs zich nadrukkelijk ook op actuele kunst. Dat is de sector waarin de prijzen de afgelopen jaren de meeste records braken. En dat is het werk waar de collectionerende sterren op afkomen. Nieuwe rijken kopen doorgaans nieuwe kunst.

De woonbladen en de lifestylebladen hebben Tefaf inmiddels ontdekt. Onder de honderden journalisten die dit jaar naar Maastricht afreizen, zitten ook veel trendwatchers van glossy’s. In 2013 werd zanger Kanye West al op Tefaf gesignaleerd. Wie weet welke beroemdheden er deze editie op de kunstschatten zullen afkomen.