Poetins homohaat onderdeel van zijn campagne tegen EU

Moskou zet homoseksualiteit weg als een gevaarlijke ideologie en indoctrineert de Russen met woordgrappen als ‘Gayropa’. Protesteer ertegen, betoogt Egbert Fortuin.

In de verslechterende relatie tussen Rusland en het Westen speelt homoseksualiteit een steeds grotere rol. Homoseksualiteit werd in Rusland een politieke kwestie in 2013, bij de behandeling van de antihomowet. Door de initiatiefnemers werd gesproken over homoseksuele propaganda die vooral schadelijk zou zijn voor kinderen. Door uitingen van homoseksualiteit als propaganda te beschrijven werd het gepresenteerd als een gevaarlijke ideologie – en dus een politieke keuze.

De term ‘homoseksualiteit’ kwam uiteindelijk in een andere vorm in de wet. Namelijk als ‘niet-traditionele seksuele relatie’ in een wet die bedoeld is ter bescherming van kinderen. ‘Niet-traditioneel’ is een slimme retorische truc waardoor meteen duidelijk is dat homoseksualiteit niet Russisch is, maar iets verdorvens van buitenaf en zodoende de Russische tradities verstoort. Verder wordt homoseksualiteit door de formulering van de wet op één lijn gesteld met pedoseksualiteit. De duidelijkste excessen hiervan zijn onder andere de beweging Okkupaj pedofiljaj (‘bezet pedofilie’), die homoseksuelen vernedert, ook door clipjes op internet.

Vooral tijdens de Winterspelen in Rusland werd door Europese organisaties geprotesteerd tegen de antihomowetgeving. Deze vreedzame protesten hebben echter niet geleid tot een verbetering van de situatie van de LGBT-gemeenschap (lesbi, homo, bi, transgender) aldaar. Integendeel, Russische politici constateerden gekrenkt dat het Westen zijn waarden aan Rusland wil opleggen. Het gevolg is dat homoseksualiteit door de Russische staat nog meer dan voorheen gezien wordt als iets westers en dat de angst voor homoseksualiteit gebruikt wordt als politiek middel om de bevolking achter zich te krijgen.

Toen eind 2014 de Letse minister van Buitenlandse Zaken Rinkevics uit de kast kwam, werd op de Russische staatsnieuwssite RIA Novosti een zeer negatief opiniestuk geplaatst, getiteld ‘Gej-roj van onze tijd – hoofd van het ministerie van Buitenlandse Zaken van Letland bekent dat hij een niet-traditionele oriëntatie heeft’. De term ‘gej-roj’ is een taalgrapje, een samentrekking van gej ‘gay’ en geroj ‘held’, dubbelzinnig verwijzend naar de roman Een held van onze tijd van de negentiende eeuwse Russische schrijver Lermontov waarin een zelfdestructieve held wordt geportretteerd. De Letse minister wordt in het opiniestuk afgeschilderd als een perverse machtsbeluste hypocriet.

Als hoogtepunt wordt een Letse ‘politicoloog’ aangehaald om de situatie van binnenuit en op een zogenaamd objectieve manier te duiden. Behalve dat de politicoloog de minister valselijk ervan beschuldigt betrokken geweest te zijn bij een verschrikkelijk pedofilieschandaal, stelt hij verder dat de coming out van Rinkevics een signaal is dat „de ‘homomaffia’ als onderdeel van de regerende macht besloten heeft naar buiten te treden en openlijk haar aanspraak op de macht kenbaar te maken”. Hij koppelt dit aan het voorzitterschap van de EU door Letland in 2015.

Ook hier zien we opnieuw het vereenzelvigen van pedofilie met homoseksualiteit en wordt homoseksualiteit gepolitiseerd als een keuze tegen Rusland en voor Europa. Homoseksuelen hebben in het moderne Rusland daarmee de rol opgedrongen gekregen die ten tijde van de Sovjet-Unie was voorbehouden aan de Joden, die vaak als agenten van het Westen werden neergezet. In Russische media duikt ook steeds vaker het woord Gejropa op, een samenstelling van gej ‘gay’ en -ropa, afgeleid van Evropa ‘Europa’. Europa wordt hierdoor weggezet als land van mietjes (in tegenstelling tot de echte – en dus mannelijke heteroseksuele – Russen) en zondaren.

Zelfs de oorlog in Oekraïne wordt door de Russische media gezien als een strijd van Rusland tegen het homoseksuele Westen. Al in 2013 werden protesten op het Majdanplein geframed als ‘Gayromajdan’, en een bezoek van de Duitse (homoseksuele) minister van Buitenlandse Zaken (Guido Westerwelle) aan het plein werd in de krant Komsomolskaja Pravda betiteld als ‘Gay olie op het Majdan-vuur: Oekraïne wordt opgeroepen om zich bij Europa te voegen door nationalisten, antisemieten, neonazi’s en homoseksuelen.’

De Europese leiders kunnen uiteraard de schending van de rechten van de Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender-gemeenschap in Rusland op een wat ongemakkelijke manier negeren. Maar de realiteit is dat Europa onderdeel is geworden van een anti-LGBT-campagne waarin zijzelf, de politieke kopstukken van de EU, een hoofdrol spelen. Het is goed dat we ons dat realiseren in onze betrekkingen met Moskou. Om te beginnen kunnen we de Russen erop wijzen dat we trots zijn op de geuzennaam Gayropa.