Moskee nee, klinkt het vaak

Vijf vragen over de bouw van moskeeën in Nederland Daar komt steeds meer protest tegen, bijvoorbeeld in Gouda.

Er komt toch geen grote moskee in Gouda-Noord, besloot het moskeebestuur van El Wahda maandag. Er was te veel onrust onder omwonenden. Die ophef is er steeds vaker.

1Hoeveel moskeeën telt Nederland?

Ongeveer 450. De meeste staan in de Randstad, waar de meerderheid van de 1 miljoen moslims in Nederland woont. Iets minder dan de helft van de moskeeën is Turks, de andere zijn vooral Marokkaans, Surinaams of Pakistaans. Volgens het Contactorgaan Moslims en Overheid is het aantal moskeeën de laatste jaren niet sterk gegroeid. Nieuwe, grote moskeeën die veel aandacht trekken van politiek en media, vervangen vaak bestaande, oude gebedsruimtes.

2 Hoeveel nieuwbouw en/of renovatieprojecten zijn er?

Er zijn momenteel enkele tientallen nieuwbouwprojecten voor moskeeën. Of grondige renovaties, zoals in Gouda. Daar zou een kazerne worden omgebouwd tot moskee, met daarin ook een kinderopvang en een school. Voorbeelden van gemeenten met in gang gezette of net afgeronde nieuwbouwprojecten voor moskeeën zijn: Bodegraven, Dordrecht, Berkel en Rodenrijs, Leiden, Leidsche Rijn en Roermond. Groningen krijgt mogelijk een geheel nieuwe moskee.

3 Wat is bekend over hun financiering?

Dure, in het oog lopende nieuwbouw kost miljoenen euro’s en vergt buitenlandse investeringen. Zo staken de Verenigde Arabische Emiraten miljoenen in de Essalaam Moskee (kosten: 8 miljoen) in Rotterdam. Koeweit investeerde eveneens miljoenen in de Blauwe Moskee in Amsterdam. Tweede Kamer en kabinet zijn bang dat hiermee buitenlands-politieke en radicaal-islamitische invloeden het land binnenkomen. Onderzoek door de gemeente Gouda naar de plannen met de moskee daar wees uit dat er van ‘vreemd’ geld nauwelijks sprake was. Volgens het Contactorgaan Moslims en Overheid komt het meeste geld voor moskeebouw uit de moslimgemeenschap zelf: door inzamelingsacties (steeds meer via internet), braderieën en doordat vrouwen het goud verkopen dat ze als bruidschat hebben meegekregen.

4 Hoeveel bouwprojecten of plannen zijn problematisch?

De meerderheid, al is het Goudse moskeeproject een van de weinige dat daadwerkelijk wordt afgeslankt na protesten. „Bouwplannen van andere moskeeën gingen ondanks soms fel verzet uiteindelijk gewoon door” , zegt Jacob van der Blom van het Contactorgaan Moslims en Overheid. Veel plannen wekken verzet van omwonenden. Lokale partijen of de plaatselijke PVV voeren actie. Soms demonstreert extreem-rechts ertegen. Dat gebeurde ook in Gouda. Soms worden ruimtelijke ordeningsargumenten tegen de moskeebouw ingebracht: parkeerproblemen, verkeersoverlast bij feesten of begrafenissen, de moskee past niet bij de functie van de wijk. Weer een andere keer is er een link met salafisten of andere radicale groepen. Toch zijn er nog steeds moskeeën waarvan de nieuwbouw in relatieve stilte verloopt, zoals die in Berkel en Rodenrijs. De plaats van vestiging daarvan, buiten de bebouwde kom, speelt mogelijk een rol.

5 Zijn de protesten sterker geworden?

Ja, zegt Jacob van der Blom. „Zeker sinds de oorlog in Syrië, de aandacht voor jihadisten die daarheen trekken, en de aanslagen in Parijs en Kopenhagen is het bouwen van moskeeën alleen maar moeilijker geworden.” En ook doordat de landelijke politiek zich met moskeebouw is gaan bemoeien, worden lokale bestuurders kopschuw, zegt Van der Blom, die tevens adjunct-directeur is van de Rotterdamse Essalam-moskee. Zo zei premier Mark Rutte eerder over de bouwplannen in Gouda: ,,Als je ziet wat het in die gemeenschap doet dat daar een moskee van deze omvang wordt gebouwd met zoveel twijfel over de financiering, dan vind ik het naïef als we dat zouden negeren.”

Een andere factor is dat de protesten gestroomlijnder verlopen, onder meer door steun van de PVV. De partij van Geert Wilders streeft naar een bouwstop voor moskeeën, vooral die binnen de bebouwde kom. Daarvoor heeft de PVV een website in het leven geroepen, www.mosknee.nl. Daar krijgen burgers praktische tips over hoe ze een moskee kunnen tegenhouden. Ook wordt het verloop van het verzet tegen moskeeën in kaart gebracht.