Column

Prikkelende toon van jongens onder elkaar bij Pauwdebat

Foto ANP / Martijn Beekman

Ook al behoor ik niet tot degenen die luidkeels opinieerden dat Jinek (KRO-NCRV) drie keer niks was, een zekere vreugde over de terugkeer van Pauw (VARA) kon ik vorige week niet verhelen. Kennelijk vinden veel kijkers dat ook, want het cijfermatige verschil tussen de latenighttalkshows van RTL en NPO wordt weer wat kleiner.

Gisteravond versloeg Pauw (639.000) zelfs voor het eerst RTL Late Night (622.000). Daarbij moet wel de kanttekening worden gemaakt dat Humberto Tan ten gevolge van een stroomstoring in de binnenstad van Amsterdam een kwartier te laat begon en dat Jeroen Pauw elders in de stad de leiders van de zes grootste politieke partijen ontving voor Het Pauw Debat.

Ook in die debatten voor de Statenverkiezingen zit een stijgende lijn. Na het debacle van Nieuwsuur met de stijve lijsttrekkers voor de Eerste Kamer en het af en toe spannende RTL-debat van vorige week, vlogen er gisteren regelmatig de vonken vanaf. Dat komt door de inzet van de vijf fractievoorzitters en premier Mark Rutte (VVD), maar vooral door de toon van Pauw.

Hij begon met zich nadrukkelijk te positioneren als iemand die er niet bij hoorde: de enige zonder stropdas in gesprek met wat hij aanduidde als „zes middelbare witte mannen in pak.”

Het is een strategie die Eva Jinek ook vaak beproeft, maar voorwaarde voor succes is dat je in werkelijkheid de materie tot in de puntjes beheerst. Dan kun je je ironisch distantiëren en plaagstootjes uitdelen, zo niet dan maak je je alleen maar een beetje belachelijk.

Je merkt ook dat die quasinonchalante maar feitelijk messcherpe houding bij de ene gesprekspartner meer succes heeft dan bij de ander. Dinsdag voerde Pauw een van de beste televisiegesprekken van dit seizoen met de van corruptie verdachte Roermondse politicus Jos van Rey. Die ging makkelijk mee in de gemoedelijke sfeer van beetje vleien, beetje plagen en af en toe hard toeslaan. Had Van Rey echt aan de politieman, die zijn chauffeur aanhield voor te hard rijden gevraagd of hij geen boeven moest vangen? Natuurlijk, dat doet hij altijd.

In het debat van gisteren pakte de prikkelende toon van jongens onder elkaar vooral uit in het voordeel van Geert Wilders (PVV) - voor het eerst sinds jaren bij die verschrikkelijke VARA - en Diederik Samsom (PvdA). Die pakten de kans om flink uit te varen, vooral tegen elkaar, met beide handen aan en profileerden zich als aanvallers zonder blaam of vrees. Ook Emile Roemer (SP) voelde zich duidelijk op zijn gemak. Daarentegen had Alexander Pechtold (D66) meer moeite om zichzelf een houding te geven, want meestal is hij degene die de sarcastische grappen maakt. Opmerkelijk genoeg liet Pechtold zich zelfs in de hoek drijven door Samsom en Rutte, omdat hij geen duidelijkheid wilde geven over de wens van D66 om verder te gaan met bezuinigen.

Een nadeel van de methode van Pauw is dat politici onvermijdelijk door elkaar heen gaan praten, als je ze niet strak houdt. Dat is hinderlijk, maar valt toch te prefereren boven de stopwatches en strenge regulering die je elders tegenkomt. Met de benen op tafel laten politici ons meer van het achterste van hun tong zien.