Ik wil niet met je slapen, maarwel met je naar bed

Koppels die samen de nacht doorbrengen slapen minder diep, blijkt uit onderzoek. Gevolg: gebroken nachten Daarom hebben Sofie Rozendaal en haar echtgenoot een Sleeping Apart Together-relatie.

Illustratie Anne van Wieren

‘Jullie slapen apart? Altijd? Maar hoe zit het dan met… Wanneer doen jullie dan…?” Of we wel een seksleven hebben, is de vraag. De meeste mensen durven die vraag niet gelijk te stellen, maar vroeg of laat komt hij altijd naar voren. Het antwoord is: ja, we hebben een seksleven. En nee, niet altijd voor het slapengaan en ook niet altijd in hetzelfde bed – we hebben er tenslotte twee. Mijn man en ik zijn een half jaar getrouwd en deze zomer vier jaar samen. In totaal hebben we achttien nachten samen doorgebracht, waarvan ik zo’n vierenvijftig uur sliep: gemiddeld drie uur per nacht dus. Ik ben een lichte slaapster, word om de haverklap wakker. Geen beweging of geluidje blijft onopgemerkt. Ook ben ik me erg bewust van mezelf. Draai ik te veel, maak ik geluid, heeft hij last van me? Hierdoor kan ik de slaap niet vatten. Vandaar dat we een huis hebben gekocht dat ruim genoeg is voor twee slaapkamers; hij beneden, ik boven. We zeggen elkaar ’s avonds welterusten en zien elkaar de volgende dag, uitgerust en wel. Iets waarbij mijn man zich gelukkig ook goed voelt. Sleeping Apart Together, dus.

Minder goed relativeren

Veel mensen schrikken ervan. Een pasgetrouwd stel met gescheiden bedden: wat stelt dat nou voor? Ze denken dat apart slapen het ultieme teken van een slechte relatie is. Dat je niet genoeg om elkaar geeft, dat je celibatair leeft en een ernstig tekort aan intimiteit krijgt. Ik vind het jammer dat apart slapen zulke negatieve associaties oproept, want uit meerdere onderzoeken blijkt dat solo-slapen gezonder is. Veel mensen dénken weliswaar dat ze beter slapen met partner, maar hun brein laat het tegenovergestelde zien. Tijdens een nacht doorloop je meerdere ‘slaapcycli’, en elke cyclus bestaat uit twee fases van lichte slaap, twee fases van diepe slaap en een fase van REM- of droomslaap. De Canadese psycholoog Colleen Carney van de universiteit van Toronto bestudeerde koppels die samen sliepen en kwam er door middel van hersenscans achter dat ze niet in die diepere slaapfases kwamen. Onbewust hielden de koppels elkaar wakker door beweging en geluid.

Uit onderzoek van Ysbrand van der Werf, verbonden aan het VU medisch centrum en het Nederlands Herseninstituut, blijkt dat juist de diepe slaap van cruciaal belang is voor je gezondheid. Mensen die in een onrustige of rumoerige omgeving slapen, functioneren overdag minder goed. Het maakt daarbij niet uit of je naast een spoorlijn of naast een snurkende partner ligt. Het kan zelfs een negatief effect hebben op het geheugen en mensen leren moeilijker nieuwe dingen aan. Daarnaast is er de impact op je immuunsysteem: een onderzoek van het slaapcentrum van de Britse universiteit van Surrey toont aan dat mensen die langdurig onregelmatig of te weinig slapen, kans hebben op allerlei aandoeningen. Je kunt overgewicht krijgen, en concentratiestoornissen, een hogere kans op infecties en hart- en vaatziekten. Ook voor je geestelijke gesteldheid is een goede nachtrust noodzakelijk. Volgens een onderzoek van de Harvard Medical School wordt je emotionele centrum door slaaptekort tot 60 procent reactiever gemaakt. Hierdoor kun je minder goed relativeren en heftiger reageren op emotionele gebeurtenissen. Niet iets wat de intimiteit in je relatie ten goede komt, naar mijn idee.

Een teken van armoede

In het oude Rome was het gebruikelijk om apart te slapen en werd het bed alleen gedeeld tijdens seksuele gemeenschap, volgens slaapspecialist Neil Stanley van de universiteit van Surrey. Het samen slapen zou zijn ontstaan toen de mensen kleiner gingen wonen en noodgedwongen het bed moesten delen – een teken van armoede dus. Toch is het een traditie die tot op de dag van vandaag wordt voortgezet. Uit Brits onderzoek blijkt dat één op de zes stellen apart slaapt. De trend lijkt toe te nemen, maar er rust nog een flink taboe op. Liefde wordt kennelijk uitgedrukt in de hoeveelheid verloren slaap die je voor de ander over hebt. Ik zie dat andersom: als je echt van elkaar houdt, gun je elkaar toch een goede nachtrust?

Aan intimiteit hebben mijn man en ik geen gebrek, ondanks de aparte slaapkamers. Toch snappen we dat samen slapen voordelen heeft. Een warm lichaam naast je in bed kan heel aangenaam zijn. Daarom brengen we een paar keer per jaar wél samen de nacht door. De slapeloosheid nemen we dan op de koop toe. Omdat het zeldzaam is, voelt het spannend en prikkelend – het is voor ons iets bijzonders en dat geeft een intens gevoel. Hoeveel stellen die elke nacht naast elkaar liggen, kunnen dat zeggen?