Ga lekker op sabbatical in thrilling Groningen

Groningers brengen een muzikale ode aan hun provincie. Goed plan, vindt Frank Westerman; creatieve ideeën halen het gebied uit het verdomhoekje.

beeld Thinkstock, bewerking NRC.next

Kennelijk hebben de aardschokken als gevolg van de gaswinning nu ook de creativiteit in de doorgaans stugge Groningers losgetrild. ‘Thrilling Groningen’ is de naam van het initiatief om – in weerwil van de somberheid over barsten en scheuren en boerderijen die hypothecair ‘onder water’ staan – een muzikale ode aan Stad en Ommelanden te brengen.

Het aanslaan van opgewekte tonen is een goede zaak, want met smeken, schoppen of klagen – hoe terecht ook – win je de oorlog tegen de NAM en de staat niet. Herstel, schadeloosstelling en het steeds een stukje verder dichtdraaien van de gaskraan: het is allemaal nodig, maar niet genoeg. Wat node wordt gemist, is een waaier aan creatieve, tot de verbeelding sprekende ideeën om te voorkomen dat het gasbevingsgebied het verdomhoekje van Nederland wordt.

Voortbouwend op het fundament dat Thrilling Groningen legt, draag ik graag mijn steentje verbeelding bij, geïnspireerd op het oudtestamentische jubeljaar. In de kern is het jubeljaar een voorschift om je broeder die in de prut wegzakt daar ééns in de halve eeuw met vereende krachten uit te trekken.

In bijbelboek Leviticus wordt het uitgelegd: zoals er rust hoort te zijn op de sabbat, zo dient het volk Israël elk zevende jaar de akkers braak te laten liggen in het zogeheten sabbatsjaar, en na zeven sabbatsjaren (zeven maal zeven) breekt dan in het vijftigste jaar het jubeljaar aan, waarin alle rijkdom gelijkelijk onder de twaalf stammen wordt herverdeeld.

De tijd is daar om onder onze twaalf provinciën net zo’n solidariteitsregel in te stellen als onder de twaalf stammen Israëls.

Sinds mei 1959, toen bij Slochteren op het land van boer Boon het grootste gasveld van West-Europa werd aangeboord, zijn meer dan vijftig jaren verstreken. Alles bij elkaar vloeide er grofweg 275 miljard euro naar de schatkist en daalde de bodem in Groningen gedurende een halve eeuw gestaag (tot dertig centimeter). Maar al een jaar of vijf gaat dit inzakken nu schoksgewijs – met alle ellende van dien.

Van de aardgasweelde hebben alle Nederlanders geprofiteerd, de Groningers evengoed, maar de geseling van de gasbevingen komt eenzijdig op hun schouders neer. Die pijn moeten we zien te spreiden met een jubeljaar voor Groningen.

Hoe? Door vrijwilligers uit andere provincies de plaats van de Groningers per toerbeurt te laten innemen. Uit dank voor de gasrijkdom, of uit lotsverbondenheid. Wie een woning bezit in de gasbevingszone kan daar niet meer weg. De huizen zijn er onverkoopbaar. Rouleren op landelijke schaal is dan de meest radicale optie: eens in de vijftig jaar schuiven de bewoners van de ene provincie door naar de volgende; met de klok mee zou dit erop neerkomen dat de Noord-Hollanders naar Friesland verhuizen, de Friezen naar Groningen, de Groningers naar Drenthe, enzovoort.

Binnenlandse volksverhuizing

Dit aanzwengelen van een binnenlandse volksverhuizing kan ook vriendelijker, kleinschaliger. Wat te denken van woningruil tussen bewoners van de gasbevingszone en stedelingen op zoek naar rust en ruimte? Tijdelijk, vrijwillig. Er zijn immers genoeg mensen die hunkeren naar een sabbatical. Als het jubeljaar te hoog gegrepen is, waarom dan niet mikken op het sabbatsjaar? Maak van de schitterende dorpen in het Groninger land de droomplek voor het doorbrengen van een sabbatical. Ruil je woning in Eindhoven of Krimpen aan de Lek voor een jaar tegen een dijkhuisje in Loppersum of een boerderij in Bedum, met gesloten beurzen. De deal kent geen verliezers. Bevrijd een Groninger die weg wil maar niet kan uit zijn onverdiende gevangenschap en geniet van zijn tuin, de wolkenluchten en het land dat zo weids is en zo vlak dat de horizon zich niet voordoet als streep maar als cirkel.

Ongetwijfeld vergt dit een e-matching van vraag en aanbod, de bouw van een woningruilsite onder de naam ‘Ik ben een Grunneger’ – vrij naar Youp van ’t Hek. Misschien kan minister Kamp de sabbaticalgangers fiscaal tegemoetkomen. En in de kleine lettertjes moet iets komen over de risico’s. Het kan namelijk zijn dat je twee of drie keer per jaar wakker schrikt van een aardbeving. Die ervaring krijg je er gratis en voor niets bij, want ja, het gaat wel om ‘thrilling Groningen’.

 

Naschrift (12 maart 2015): in een eerdere versie van dit artikel was in het kader 'Meezingen' de naam van Kasper Peters, een van de auteurs van de liedtekst, weggevallen. In bovenstaande tekst is dat hersteld [red.]