De lone wolves waren niet alleen

De daders kenden elkaar en maakten deel uit van een breder netwerk. Ze hadden nodig: vuurwapens en messen, granaten, dertien telefoonkaarten en een auto van 950 euro.

Steun aan de Charlie Hebdo-slachtoffers, enkele dagen na de aanslag. Foto Fred Tanneau/AFP

Wie wisten vooraf van de Parijse terreurplannen van de broers Saïd en Chérif Kouachi en hun maat Amedy Coulibaly?

Gisteren heeft de Franse justitie het voorarrest verlengd van drie mannen die worden verdacht van medeplichtigheid bij de aanslag van de Kouachi’s bij Charlie Hebdo en van Coulibaly in een kosjere supermarkt. Zij werden maandag gearresteerd. Over de drie is weinig meer bekend dan dat ze deel zouden uitmaken van de entourage van Coulibaly. Vier anderen waren in januari al opgepakt omdat ze zouden hebben geholpen bij de opbouw van zijn wapenarsenaal.

Wisten de mannen waarvoor de wapens en auto’s die ze regelden zouden worden gebruikt? Coulibaly’s belangrijkste regelneef, de 28-jarige Willy P., zegt van niet. Hij dacht dat Coulibaly, die een zekere reputatie had in het criminele milieu, „een eenvoudige overval” of een „drugslevering” zou doen, vertelde hij de politie.

De citaten komen uit het gelekte onderzoeksdossier. Dat laat zien dat de politie geen enkele twijfel meer heeft dat de Kouachi’s en Coulibaly nauw samenwerkten en dat de voorbereidingen al lang liepen. Om geen argwaan te wekken maakte Coulibaly gebruik van liefst dertien verschillende mobiele nummers. Honderden keren zouden Chérif en Coulibaly bovendien met de telefoons van hun partners hebben gebeld.

Een scenario van geïsoleerde lone wolves is inmiddels van tafel: de drie terroristen zouden opereren in een breder netwerk, waarvan een deel inmiddels in Syrië zit. Dankzij reconstructies in Le Monde, Le Figaro en weekblad L’Obs tekent zich een beeld af van de voorbereidingen voor de aanslagen, die zeventien levens eisten.

26 december 2014

Het winkelcentrum van Fleury-Mérogis blijkt het zenuwcentrum van de voorbereidingen van Coulibaly – een deel van de verdachten had elkaar leren kennen in de gevangenis van deze Parijse voorstad. Op Tweede Kerstdag treft hij hier vriend Willy P. Onder dreiging van geweld dient Coulibaly een nogal specifieke boodschappenlijst in. P. vraagt waar hij de spullen voor nodig heeft. „Dat gaat je niets aan”, zo zou hij volgens P. hebben gezegd. „Hij lachte, zei dat het niets slechts was”, aldus P. tegen de politie.

27 december 2014

Samen met zijn vrienden Christophe R. en Tonino G. (ook zij zitten sinds januari vast), doet P. in de ochtend boodschappen bij een legerdumpzaak in Montrouge, net onder Parijs, en op de vlooienmarkt in Saint-Ouen. Op oudjaarsdag komen de mannen voor het laatst in Montrouge. Ze hebben dan kogelvrije vesten, een Smith & Wesson-mes, speciale handschoenen en traangasgranaten aangeschaft.

30 december 2014

Coulibaly en zijn vrouw Hayat Boumeddiene worden aangehouden bij een routinecontrole in Parijs. Hoewel volgens weekblad Le Canard enchaîné uit de papieren blijkt dat Coulibaly „behoort tot de islamistische invloedssfeer”, gebeurt er niets.

1 januari 2015

Na een bijeenkomst in het appartement van Mohamed Belhoucine, een 27-jarige vriend van Coulibaly met een veroordeling voor ‘cyberjihadisme’, rijden Belhoucine, Coulibaly en zijn vrouw Hayat met een gehuurde Seat Ibiza naar Madrid. Mohameds evengoed geradicaliseerde broertje, de 23-jarige Mehdi, neemt de bus en komt ’s avonds laat aan. Hij vertelt zijn ouders in Kairo aan zijn Arabisch te gaan werken, maar zal enkele dagen later sms’en dat zijn broer en hij „het kalifaat” hebben bereikt.

2 januari 2015

Mehdi Behoucine neemt vanuit Madrid het vliegtuig naar Istanbul. Aan zijn zijde: Hayat Boumeddiene, de vrouw van Coulibaly. Terwijl Coulibaly de Seat terugrijdt van Madrid naar Parijs, stuurt hij Willy P. eropuit om voor 950 euro een op advertentiesite Le Bon Coin geadverteerde Renault Scénic aan te schaffen. De auto wordt op 11 januari, vol met wapens, teruggevonden bij supermarkt Hyper Casher.

4 januari 2015

Coulibaly huurt voor één week een flatje in Gentilly, even onder Parijs. Buren zien hem ’s nachts met zakken sjouwen. Hier zou hij het filmpje hebben opgenomen waarin hij de supermarktgijzeling opeist. (Wie de video een dag na zijn dood online zet, blijft onduidelijk.) Saïd Kouachi, die in Reims woont en nogal slecht zou zien, doet een dagje Parijs en neemt polshoogte in het buurtje rond het Charlie-kantoor.

5 januari 2015

Coulibaly brengt de dag door met zijn vriend Michaël A. (die ook sinds januari vastzit, nadat zijn DNA op de wapens van Coulibaly is gevonden). Nadat hij aan het begin van de avond een kort bezoek heeft gebracht aan zijn moeder, zou hij volgens Le Figaro naar België zijn gereden. Het parket denkt dat hij daar wapens heeft opgehaald, maar dat is niet zeker. Hij had in juli 2014 in Brussel contact met een Turkse wapen- en drugshandelaar.

6 januari 2015

Saïd, de oudste Kouachi, heeft een maaginfectie en moet een deel van de nacht overgeven. Chérif is bezorgd en vraagt telefonisch of hij „nieuws heeft”. Saïd stelt hem gerust. Chérif ontmoet ’s nachts buiten zijn flat in Asnières kortstondig Coulibaly.

7 januari 2015

Saïd neemt in Reims de TGV van 7.43 uur naar Parijs en is rond half tien bij zijn broer. Ze gaan „naar de uitverkoop”, zeggen ze tegen de vrouw van Chérif. Maar om 10.19 stuurt Chérif een sms naar een nummer dat Coulibaly dat nog niet eerder in gebruik had. De inhoud is onbekend, maar de politie is ervan overtuigd dat dit het sein is waarmee vijf kwartier later de terreur begint. Het is de belangrijkste aanwijzing dat de aanslagen bij Charlie Hebdo en twee dagen later in de supermarkt gecoördineerd zijn.