Zit er nog een Drent in de Kamer?

Traditionele partijen die hun achterban in de regio hebben, krijgen steeds minder te zeggen in Eerste en Tweede Kamer. Sterft de regionale politicus uit?

Stiepelteken, sluitstijl voor deuren, oorspr. in Oost-Nederland; in Omtzigts werkkamer.

Het politieke landschap versplintert. Traditionele volkspartijen als CDA, PvdA en VVD vormen een kleiner deel van de Kamers in Den Haag. Dat heeft een bijeffect: er zijn steeds minder regiopolitici in Den Haag. Partijen als D66. GroenLinks en PVV hebben vooral Randstedelingen in huis. In 2012 stonden op de kandidatenlijst van GroenLinks voor de Tweede Kamer bij de eerste twintig kandidaten slechts twee mensen die niet in Noord-Holland, Zuid-Holland of Utrecht woonden.

Tijdens de laatste Tweede Kamerverkiezingen ging één op de vijf voorkeurstemmen naar een kandidaat omdat die persoon „uit de buurt of regio” kwam. Die regionale stemmenkanonnen zijn, op Jan de Wit van de SP na, allemaal lid van VVD, PvdA en CDA. Zij haalden in hun woonomgeving duizenden voorkeurstemmen binnen. Volgens Gerrit Voerman van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen hangt de ondervertegenwoordiging van de regio bij andere partijen samen met de gebieden waar de achterban woont. „D66 is een stedelijke partij en heeft daardoor een kleine vertegenwoordiging uit plattelandsgemeenten.” De traditionele partijen hebben in het hele land plaatselijke afdelingen.

De Drent Erik Ziengs (VVD) vreest niet voor de ondergang van de regiopoliticus als traditionele partijen zetels verliezen. Hij verwacht dat de regio vanzelf van zich zal laten horen. „Zij willen toch iemand die weet wat er speelt en leeft.”

Lutz Jacobi van de PvdA denkt dat het kleiner worden van de drie traditionele partijen niet ten koste zal gaan van een goede regiospreiding. „Geen Fries PvdA-Kamerlid, dat gaat niet werken. De Friezen willen gewoon iemand die in hun provincie woont, de omgeving kent. Er moet een chemie zijn, een gezamenlijke strijd.”

De PvdA zet tijdens de huidige campagne haar politici in de eigen regio in, vertelt partijvoorzitter Hans Spekman. Regiopolitici zijn belangrijk voor de partij, want „zij kennen het gebied, snappen de mensen en voelen wat er speelt.”

Hoe voeren regiopolitici campagne? Op welke manier profileren ze zich? Hoe gaan ze om met fractiestandpunten die het belang van hun regio niet dienen? En hoe zien ze de toekomst van de regiopoliticus?

    • Anne Vader