Communistische droomwoning

Bernard Hulsman bespreekt

architectuurontwerpen die op

elkaar lijken. Vandaag: konijnen en mensen in populaire steden.

Eenkamerwoningen GAAF & Moodbuilders' Heijmans One Foto Heijmans

Konijnen zijn net mensen. Net als mensen wonen Europese konijnen steeds vaker in steden, zo blijkt uit een recent onderzoek van de Duitse biologe Madlen Ziege van de Universiteit van Frankfurt. En zoals mensen in de stad in het algemeen kleiner wonen dan op het platteland, zo zijn de burchten van stadskonijnen in parken en (volks)tuinen kleiner dan die van plattelandskonijnen.

Ook liggen de konijnenholen in steden, net als mensenwoningen, dichter bij elkaar dan op het platteland. Er wonen ook minder konijnen in de stadsholen. In sommige steden zijn zelfs al alleenstaande konijnen waargenomen, iets wat op het platteland nooit voorkomt.

Ook de menselijke bewoners van grote steden wonen steeds vaker alleen in ‘studio’s’. Maar hoe klein de eenkamerhuizen in populaire steden als Londen en Amsterdam ook zijn, toch worden ze in toenemende mate onbetaalbaar voor ‘starters’ op de woningmarkt.

Projectontwikkelaar Heijmans is daarom bezig met de productie van goedkope, verplaatsbare huizen die tijdelijk kunnen staan op de braakliggende stukken die elke stad heeft. De Heijmans One, zoals het minihuis voor de ‘net-niet-generatie’ is gedoopt, is een compleet huis, met onder meer een badkamer en afzonderlijke slaapkamer. Het heeft een houten skelet en kan in één dag worden gebouwd.

Op het Zeeburgereiland in Amsterdam staan nu twee mobiele proefhuizen. Niet lang na de plaatsing enkele maanden geleden beschuldigde ondernemer Ad Aben Heijmans van ‘jatwerk’. Aben kwam al vier jaar geleden met een plan voor verplaatsbare, kleine huizen. Heijmans ontkent plagiaat.

Jatwerk of niet, het idee voor mobiele huisjes is in ieder geval al veel ouder. Al omstreeks 1930 borrelde het op in de Sovjet-Unie. Russische constructivisten kwamen toen met wilde plannen voor nieuwe industriesteden. Het wildste plan was om alle grote steden af te breken en te vervangen door een gigantisch netwerk van wegen met lintbebouwing erlangs.

In dit plan kreeg elke volwassen Sovjetburger een klein, lichtgewicht optrekje van hout dat men naar believen overal in de Sovjet-Unie langs een weg kon neerzetten. Net als de Heijmans One waren de wooncellen schakelbaar, zodat echtparen en goede vrienden er een gemeenschappelijke woning van konden maken. Wie ruzie kreeg, verplaatste zijn huisje naar elders.

Verder dan een prototype, ontworpen door Moisej Ginzboerg, is de Sovjetutopie niet gekomen. Heijmans verwacht meer succes: de twee proefwoningen, ontworpen door Moodbuilders en GAAF, moeten binnenkort resulteren in veel meer mobiele woningen met een huur van ongeveer 700 euro. Zo komt een oude, communistische droom in het kapitalistische Nederland misschien alsnog uit.