Loeren naar geldberg over de grens

Amerikaanse bedrijven stallen meer en meer geld in het buitenland. President Obama wil dat maar al te graag belasten.

Terwijl er in de Verenigde Staten toenemende politieke en maatschappelijke druk op bedrijven is om hun buitenlandse winsten terug te halen, doen veel grote spelers het tegenovergestelde. Zo voegden de acht grootste Amerikaanse techbedrijven het afgelopen jaar 69 miljard dollar (63,8 miljard euro) aan hun buitenlandse kassen toe.

Microsoft, Apple, Google en vijf andere techbedrijven zijn nu goed voor meer dan eenvijfde van de Amerikaanse winsten die over de grens zijn gestald, heeft financieel persbureau Bloomberg berekend op basis van 304 gedeponeerde jaarrekeningen. De totale pot bevat 2.100 miljard en groeide het afgelopen jaar met zeker 8 procent.

Deze ophoping van geld in het buitenland is bedoeld om zo min mogelijk belasting te betalen en heeft al enige tijd de aandacht van president Barack Obama. Zijn regering kijkt begerig naar al die cash. De belastingopbrengsten die nu worden misgelopen zouden een welkome aanvulling zijn op de staatsfinanciën. Dat lijkt ijdele hoop, omdat het door Republikeinen gedomineerde Congres geenszins van plan lijkt strengere wetgeving af te kondigen.

Schulden afbouwen

„Vooralsnog slaat het nergens op om als bedrijf je geld naar de VS terug te halen en er substantieel belasting over te gaan betalen”, zegt Joseph Kennedy van denktank The Information Technology and Innovation Foundation. In het bestuur van deze denktank zitten ook topmensen van techbedrijven als Microsoft en Oracle. Volgens Kennedy zijn IT- en techbedrijven „extreem flexibel” in het bepalen waar zij belasting over hun winsten laten heffen.

De in het buitenland gestalde winst van zowel Microsoft, Google als Apple nam met meer dan 20 procent toe in 2014. IBM, Cisco, Oracle, Qualcomm and Hewlett-Packard voegden elk minstens 4 miljard dollar toe. In totaal waren deze acht het afgelopen jaar goed voor 45 procent van de totale groei van buitenlandse tegoeden.

Dat is het tegenovergestelde van bedrijven die wel aan de maatschappelijke en politieke druk toegaven. Zo haalde het energiebedrijf Duke Energy zo’n 2,7 miljard dollar uit het buitenland terug – en nam de aanslag van 373 miljoen voor lief. Stryker, een producent van medische apparatuur, is van plan om dit jaar 2 miljard terug te halen. Apache, een oliebedrijf, had eind 2013 nog 17 miljard dollar in het buitenland gestald. Nu is dat 0. Dat was overigens niet alleen uit patriottistische overwegingen: de buitenlandse winsten zijn gebruikt om schulden in de VS af te bouwen en tegelijkertijd de activiteiten daar uit te breiden.

General Electric spant de kroon

Het financieel-industrieel conglomeraat General Electric is kampioen geld stallen in het buitenland. Voor het vijfde jaar op rij voert het de ranglijst aan met 119 miljard dollar. Sinds eind 2013 zijn de in het buitenland gestalde winsten met 27 procent toegenomen. Dat is niet alleen maar belastingvlucht. GE is wereldwijd actief en heeft ook elders (werk)kapitaal nodig om alle ondernemingen soepel te laten draaien.

Microsoft heeft sinds 2010 de geldberg in het buitenland verviervoudigd, tot 93 miljard dollar. Apple ging van 12,3 miljard dollar in 2010 naar 69,7 miljard nu. Microsoft verwijst voor commentaar op de spectaculaire groei naar een verhoor in de Senaat van hun vicepresident belastingen, Bill Sample, in 2012. Hij zei destijds dat Microsoft in de kern een „wereldwijd opererende onderneming” is en dat de belastingwetten in de VS investeringen in het eigen land ontmoedigen.

Apple wilde niet reageren op de redenen voor verdere groei van die buitenlandse tegoeden.

Google heeft in december 2013 een brief gestuurd aan toezichthouder SEC waarin het bedrijf uitlegt dat het 20 tot 30 miljard dollar nodig heeft in het buitenland voor toekomstige overnames, 12 tot 14 miljard voor betaling van intellectuele eigendommen in het buitenland en 2 tot 4 miljard aan werkkapitaal.

Topman John Chambers van Cisco zei vorige maand dat zijn bedrijf nu in landen als India, Frankrijk en Israël investeert, terwijl hij dat eigenlijk liever in de VS zou doen. „Ik zou het liefst de meerderheid van onze werknemers in de VS aan het werk hebben. Maar ons belastingregime verhindert dit en ik vraag me af of dit op de lange termijn het beste is voor ons land, ons bedrijf en onze aandeelhouders.”

Winstbelasting van 35 procent

Volgens belastingexpert Rosanne Altshuler van Rutgers University (New Jersey) willen sommige bedrijven wel geld terughalen, maar hikken zij aan tegen de aanslag die hun dan te wachten staat. De winstbelasting bedraagt in Amerika 35 procent.

Farmaceuten en techbedrijven halen veel van hun winsten uit intellectueel eigendom. Dit eigendom is veel makkelijker te verplaatsen van het ene naar het andere land dan bijvoorbeeld een fabriek of een bankkantoor, legt Altshuler uit. „Dat gemak maakt hen extreem gevoelig voor verschillen in belastingtarieven.”

Obama en vooraanstaande Republikeinen zijn echter niet van plan om bedrijven al te zeer tegemoet te komen. Zo wordt de tijdelijke wet uit 2004, waardoor het voor bedrijven mogelijk werd om geld terug te halen tegen een belasting van 5,25 procent, geen nieuw leven ingeblazen.

In plaats daarvan ligt er nu een voorstel van Obama om 14 procent te heffen over de buitenlandse winsten van een bedrijf. En 19 procent over toekomstige winsten. Deze maatregel zou de Amerikaanse schatkist de komende zes jaar zeker 268 miljard opleveren.

Republikeinen staan tegen deze maatregelen niet pertinent afwijzend, al wordt er gemokt over details en zijn er bezwaren tegen het incidentele karakter. Met andere woorden: bedrijven worden op deze manier een melkkoe voor een haperende overheidsbegroting.

Obama probeert het Amerikaanse bedrijfsleven er nog altijd van te overtuigen dat het anders moet. Onlangs sprak hij nog met de topbestuurders van Xerox, Micron Technology, Qualcomm, IBM and EMC. Samen hebben zij in het buitenland 114 miljard dollar gestald. „De president en de topbestuurders hebben hun gezamenlijke wens tot een belastinghervorming besproken die bijdraagt aan de groei”, luidde een verklaring van het Witte Huis na afloop. Volgens kenners moet niemand daaruit afleiden dat er binnenkort grote veranderingen op stapel staan.

© Bloomberg News