Teruglezen liveblog debat met Rutte over optreden Opstelten en Teeven

Belangrijkste momenten op een rij

Met het einde van het debat komt er een einde aan dit liveblog. Lees een overzicht van de belangrijkste momenten in ons nieuwsbericht.

Rutte gaat mee in motie Kamer

Premier Rutte zegt uit de ingediende motie te hebben begrepen dat de Kamer meer haast heeft dan hij bij het ophelderen van de kwestie rond Cees H. Daarom gaat hij mee in de wens van de Kamer om een onafhankelijk onderzoek in te stellen. Het debat is inmiddels ten einde.

Twitter avatar tomjanmeeus Tom-Jan Meeus Boeiend: Rutte wil per se onderzoek naar lekken op V&J, niet naar onjuiste persberichten

Debat geschorst tot 22.00 uur

Het debat is kort geschorst. Premier Rutte krijgt zometeen nog kort het woord voor zijn tweede termijn.

Beelden of feiten?

Met het zeker zijn van het onafhankelijk onderzoek is de angel wel uit het debat, mag blijken uit deze tweet van onze politiek redacteur Derk Stokmans:

Twitter avatar DerkStokmans Derk Stokmans Is het feit dat beeld en feit door elkaar lopen een beeld of een feit? Over die vraag buigt de Kamer zich nu @HalbeZijlstra #teevendeal

Kamerbrede steun voor motie Slob

De tweede termijn is begonnen. ChristenUnie-leider Slob ziet niets in het voorstel van Rutte om de nieuwe minister de opdracht te geven de zaken uit te zoeken. Hij wil, zoals hij eerder vandaag voorstelde, dat een onafhankelijke commissie onderzoek gaat doen naar het hoe en wat van de omstreden met drugscrimineel Cees H. Slob diende zojuist een motie voor zo'n onderzoek in die de steun heeft van de meerderheid van de Tweede Kamer, inclusief coalitiepartijen VVD en PvdA.

Rutte vindt niet dat hij fouten heeft gemaakt

Op een slotvraag van SP-leider Roemer zegt Rutte dat hij niet vindt dat hem in de affaire rond de 'Teevendeal' veel te verwijten valt. De premier heeft zichzelf weer soepel door het debat geleid, concludeert onze politiek redacteur Tom-Jan Meeus:

Twitter avatar tomjanmeeus Tom-Jan Meeus De MP heeft zich er zich weer formidabel doorheen gepraat

De eerste termijn van Rutte zit erop. Zometeen volgt nog de tweede termijn, waarin een aantal partijen zal komen met een motie die pleit voor een onafhankelijk onderzoek. Het debat gaat om 21.15 uur verder.

Rutte gaat niet in op uitlatingen H.

Premier Rutte wil nog niet inhoudelijk ingaan op de uitspraken van Cees H. van vanavond in Nieuwsuur. De drugscrimineel met wie de inmiddels beruchte 'Teevendeal' werd gesloten zegt dat wat hem betreft de details van de deal openbaar gemaakt kunnen worden. Rutte wil daar niet direct in meegaan. "Op basis van zo'n berichtje gaan wij niet dingen openbaar maken", zei hij tegen D66-leider Pechtold.

'Balkenendiaanse onnavolgbaarheid'

De oppositiepartijen zijn bijzonder ontstemd over de zeer procedurele antwoorden van premier Rutte. Onze politiek redacteur Derk Stokmans signaleert "Balkenendiaanse onnavolgbaarheid" bij de minister-president:

Twitter avatar DerkStokmans Derk Stokmans Premier Rutte begint in debat #teevendeal Balkenendiaanse onnavolgbaarheid te ontwikkelen.

Oppositie verbaasd over rol Teeven

Een aantal fractieleiders vroeg Rutte zojuist naar de rol van staatssecretaris Teeven, als oud-officier van justitie tevens betrokken bij de deal met Cees H. Heeft Teeven Opstelten ingelicht over de hoogte en details van de deal of niet? En wat wist premier Rutte daarvan?

De oppositie heeft vragen omdat Teeven zich op verschillende wijzen uitliet over de deal. Gisteravond noemde hij de deal bij het bekendmaken van zijn aftreden "geweldig", terwijl hij eerder zei hij dat hij aan "geheugenverlies" leidde als het gaat om de deal.

Twitter avatar tomjanmeeus Tom-Jan Meeus Onvoldoende herinneringen - wat zijn dat eigenlijk? Geen herinneringen? Verkeerde herinneringen? Onhandige herinneringen?

Twitter avatar tomjanmeeus Tom-Jan Meeus Wilders suggereert steeds dat Teeven Opstelten niet informeerde; maar het omgekeerde - dat Teeven de minister wel informeerde - kan ook

Cees H.: maak deal maar openbaar

Van Cees H., de drugscrimineel met wie het OM een deal sloot en die in het debat van vanavond centraal staat, mogen de afspraken tussen hem en justitie openbaar worden gemaakt. Dat zegt H. vanavond in een interview met Nieuwsuur. H. heeft naar eigen zeggen niets te verbergen. Het is de eerste reactie van H. sinds er politieke ophef over zijn deal met het OM ontstond.

Voorstel Rutte: eerst een tussenstap

Op de vraag van Pechtold aan Rutte of hij een extern onderzoek naar de 'Teevendeal' steunt, zegt de premier dat hij vindt dat de volgende minister van Veiligheid en Justitie (die na de Provinciale Statenverkiezingen van volgende week zal worden benoemd) de kans moet krijgen om uit te zoeken hoe hoog het bedrag van de schikking met Cees H. precies was. Verder zou een nieuwe minister moeten onderzoeken hoe het kan dat er op het ministerie lekkages aan de media voorkomen en hoe de organisatie op het ministerie verbeterd kan worden. Rutte wil de nieuwe minister vragen daarbij de suggesties van de ChristenUnie om een onafhankelijke commissie onderzoek te laten doen naar de deal, te betrekken. Komt de nieuwe minister tot de conclusie dat zo'n onderzoek niet nodig is, dan kan de Kamer hem of haar op dat moment alsnog terugfluiten.

Het is nog niet duidelijk of de oppositiepartijen genoegen nemen met dit voorstel van Rutte.

RTL-journalist Jos Heymans vat het voorstel van de premier als volgt samen:

Twitter avatar JosHeymans Jos Heymans Nieuwe minister V&J krijgt ruimte voor onafhankelijk onderzoek. Dat is aan hem of haar in overleg met Kamer, zegt Rutte. #debataftreden

Rutte: bedrag had eerder duidelijk kunnen worden

De Kamer probeert nu uit te vinden waarom Rutte het precies noodzakelijk vond dat Opstelten moest aftreden. De premier zegt dat uit onderzoek van het ministerie van Veiligheid en Justitie is gebleken dat al negen maanden geleden duidelijk had kunnen worden hoe hoog het bedrag van de schikking met Cees H. precies was. Dat gegeven is politiek gezien "dodelijk", aldus Rutte.

Rutte wil niet oordelen over 'Teevendeal'

Rutte antwoordt op een vraag van CU-fractievoorzitter Slob dat de 'Teevendeal' met Cees H. volgens de wet mocht, maar dat hij niet kan en wil oordelen over de inhoud van de deal:

"Ik kan alleen vaststellen dat de deal mocht. De vraag of het ook een goede deal is, kan ik niet beantwoorden, simpelweg omdat ik niet kan weten welke deal precies gesloten is. Dat wil ik als minister-president ook niet weten, dat is echt aan het OM."

Rutte: geen druk uitgeoefend op Opstelten

Rutte zegt tegen CDA-leider Buma dat Opstelten zelf gisteravond overtuigd was van het feit dat hij moest terugtreden. De premier heeft geen druk op Opstelten hoeven uitoefenen, zei Rutte. NRC Handelsblad schreef vanmiddag in een reconstructie op de voorpagina (€):

In de loop van de maandag was gebleken dat de VVD, getormenteerd door affaires in campagnetijd, niet van plan was nog veel geduld voor Opstelten op te brengen. Zondagavond was op zijn ministerie alsnog een bewijsstuk opgedoken waaruit bleek dat Teeven in 2000, als officier van justitie, inderdaad een deal met crimineel Cees H. sloot die leidde tot een betaling van 4,7 miljoen gulden aan H. Exact het bedrag dat Nieuwsuur vorige week meldde. En nadat het departement gisteren de antwoorden op openstaande Kamervragen had geconcipieerd, kwam voor de VVD-top vast te staan dat Opstelten onmogelijk kon aanblijven. Hij had de Tweede Kamer vorig jaar nog gemeld dat een dergelijk bewijsstuk niet op zijn ministerie te vinden was. Op Veiligheid en Justitie werd berustend vastgesteld dat de partijtop last had van „campagnepaniek”. En aan het einde van de middag nam de VVD-top, op de kamer van Zijlstra, het ongemakkelijke besluit over het lot van Opstelten; premier Rutte was daarbij aanwezig.

Rutte: complimenten voor Opstelten staan

Rutte is begonnen aan zijn beantwoording. Hij zegt dat hij nog steeds achter zijn lovende woorden voor inmiddels oud-minister Opstelten gaat als het gaat om zijn "kwaliteit, functioneren integriteit". Opstelten heeft volgens Rutte "naar eer en geweten" getracht de zaak rond de 'Teevendeal' te reconstrueren, maar dat uiteindelijk bleek dat hij de Kamer te laat en onjuist had geïnformeerrd en dat het logisch is dat Opstelten daaruit zijn conclusies heeft getrokken.

Een aantal oppositiepartijen was verbaasd dat Rutte afgelopen weekend in het AD nog zijn volle vertrouwen uitsprak in Opstelten. Waren de woorden van Rutte in de krant niet "een kardinale inschattingsfout?”, vroeg D66-leider Pechtold zich af.

Komt er een onafhankelijk onderzoek?

Een belangrijke vraag zal zijn of Rutte en de fractievoorzitters van de coalitie een onafhankelijk onderzoek naar de ins en outs van de 'Teevendeal' steunen. Politiek journalist Ferry Mingelen meldt op Twitter dat er achter de schermen overlegd wordt over een motie:

Twitter avatar FerryMingelen Ferry Mingelen Kamer wil onafhankelijk onderzoek naar de deal en t bonnetje van Teeven. Partijen overleggen achter de schermen over gezamenlijke motie .

Rutte zo aan het woord over eigen rol

Het debat gaat zometeen (rond 19.15 uur) verder. Rutte zal vermoedelijk vooral aan de tand gevoeld gaan worden door de oppositiepartijen over zijn eigen rol in de hele kwestie. Waarom wuifde hij eerder vragen over het optreden van Opstelten weg en bleef hij maar vertrouwen in hem uitspreken?

Foto ANP / Bart Maat

Foto ANP / Bart Maat

Debat geschorst tot 19.15 uur

Alle partijen zijn aan het woord geweest, het debat is geschorst tot 19.15 uur. Dan begint premier Rutte aan de beantwoording van de vele vragen van de Kamer.

Samenvatting debat: kritiek op rol Rutte

De belangrijkste fractieleiders zijn nu aan het woord geweest. Een korte samenvatting van het debat tot nu toe. De oppositiepartijen vroegen zich vooral af of premier Rutte de regie nog wel in handen heeft:

- Vooral het feit dat Rutte afgelopen weekend in het AD nog zijn volle vertrouwen uitsprak in de vertrokken minister Ivo Opstelten en diens staatssecretaris Fred Teeven wekte verbazing, bijvoorbeeld bij D66. Waren de woorden van Rutte in de krant niet "een kardinale inschattingsfout?”, vroeg D66-leider Pechtold zich af.
- Volgens Sybrand Buma van het CDA heeft de premier opnieuw een crisissituatie te lichtvaardig opgevat. Buma en andere oppositieleiders willen de VVD in dit debat proberen "zoveel mogelijk schade toe te brenngen", zo zei onze politiek redacteur Tom-Jan Meeus.
- SP'er Emile Roemer verweet Rutte een nonchalante houding. "Heeft de premier geen enkele aanwijzing gekregen dat het verhaal van Opstelten rammelde? En als hij ze wel had, had de premier dan niet moeten ingrijpen?"

Volgens de oppositie moet er alsnog duidelijkheid komen over de Teevendeal. Ze betreurt dat door het aftreden Opstelten zich niet meer voor de zaak kan verantwoorden. Zowel CDA als ChristenUnie wil dat er extern onderzoek wordt gedaan naar de zaak die draait om een schikking van het Openbaar Ministerie met Cees H., een drugscrimineel uit 2000.

Omstreden VVD'er overweegt terugkeer

In ander VVD-nieuws: het omstreden VVD-Kamerlid Johan Houwers overweegt terug te keren in de Tweede Kamer. De Kiesraad heeft hem gisteren benoemd tot opvolger van Mark Verheijen, die anderhalve week geleden terugtrad na commotie over zijn declaraties als gedeputeerde in de provincie Zuid-Limburg. Houwers heeft nog niet laten weten of hij de zetel ook daadwerkelijk inneemt, zo meldt de Kiesraad. Volgens een VVD-woordvoerder probeert Houwers, die verdacht wordt van hypotheekfraude, nu duidelijkheid te krijgen of hij werkelijk vervolgd gaat worden. Volgens de Kieswet heeft hij vier weken de tijd om zijn benoeming te accepteren. Tot die tijd blijft de VVD-zetel onbezet, en heeft de coalitie van VVD en PvdA in de Tweede Kamer de kleinst mogelijke meerderheid van 76 zetels.

'VVD-kiezer niet beïnvloed door vertrek bewindslieden'

Twitter avatar tomjanmeeus Tom-Jan Meeus Boeiend: opwinding in DH over aftreden Opstelten/Teeven - maar de VVD-kiezer kan het amper schelen: https://t.co/O1U9QKZvo7

Peiling #eenvandaag: affaire #Opstelten geen invloed op stemgedrag van #VVD-kiezers. http://t.co/7mE1NMmhq4

— Hein Bruinewoud (@HeinBruinewoud) March 10, 2015

Zijlstra op de vlakte over onderzoek

D66-leider Pechtold vraagt Zijlstra of de VVD een extern onderzoek naar de 'Teevendeal' steunt, zoals de ChristenUnie vanmiddag heeft voorgesteld. Zijlstra wijst zo'n onderzoek niet af, maar wil wel weten of zo'n onderzoek zin heeft omdat betrokkenen gebonden kunnen zijn aan geheimhouding.

Zijlstra: deal niet reden aftreden

VVD-fractieleider Zijlstra is nu al een tijdje in debat met een aantal collegafractievoorzitters over de 'Teevendeal'. Onder anderen GroenLinks-leider Van Ojik vraagt Zijlstra een oordeel uit te spreken over of de 'Teevendeal' een goede deal was. Zijlstra zegt dat dit voor hem niet mogelijk was omdat hij niet alle details van de deal kent. Bovendien benadrukt Zijlstra dat Opstelten niet is afgetreden vanwege de inhoud van de deal, maar vanwege het onjuist informeren van de Kamer.

Confrontatie Zijlstra en Wilders

PVV-leider Wilders vroeg VVD-fractieleider Zijlstra zojuist of hij staatssecretaris Teeven heeft gevraagd of hij in zijn toenmalige functie van officier van justitie op de hoogte was van de hoogte van de deal met Cees H. (4,7 miljoen gulden). Zijlstra zegt dat Teeven niets kon zeggen vanwege zijn plicht tot geheimhouding en dat de vraag bovendien niet relevant is voor het debat omdat Teeven is opgestapt uit solidariteit met Opstelten. Wilders vindt dat Zijlstra zijn partijgenoot in bescherming neemt.

Eerder vandaag zei Zijlstra dat Teeven van de VVD-fractie niet had hoeven opstappen. Het was een volledig zelfstandige beslissing van Teeven, benadrukte Zijlstra.

Wilders beschuldigde Kamervoorzitter Van Miltenburg (VVD) van "partijdigheid" tijdens hun debatje:

Twitter avatar tomjanmeeus Tom-Jan Meeus Wilders, altijd op zoek naar de zwakke schakel, verwijt Kamervz vMiltenburg (VVD) bevoordeling eigen partij. 'Dit stinkt.' #bonnetjesdebat

Pechtold wil gespreksverslag naar Kamer

Twitter avatar tomjanmeeus Tom-Jan Meeus Pechtold wil gespreksverslag uit '14 van Opstelten en Teeven:zou instaan dat Teeven bedrag van deal Cees H. toen globaal aan minister meldde

Samsom aangevallen op blokkeren debatten

Pechtold interrumpeert Samsom en vraagt hem waarom de PvdA en de VVD het afgelopen jaar steeds Kamerdebatten over de vragen rond de 'Teevendeal' blokkeerden. Samsom bestrijdt het beeld dat de PvdA geen opheldering wilde over de kwestie. Roemer werpt hem hetzelfde voor de voeten en noemt de PvdA-leider in deze kwestie de "politieke bodyguard van het kabinet".

Twitter avatar tomjanmeeus Tom-Jan Meeus Pechtold en Roemer dwingen Samsom de afhoudende opstelling vd coalitie te verdedigen. 'Bodyguard vh kabinet', zegt Roemer #opteeven

Twitter avatar pdekoning petra de koning Nu zegt @emileroemer tegen @diederiksamsom dat hij 'wel het eerlijke verhaal' moet vertellen #Opstelten

Het besluit van Opstelten en Teeven is "ingrijpend, maar ook onvermijdelijk op basis van de feiten", zei PvdA-leider Samsom eerder. "Dit kabinet verliest wel twee capabele bewindspersonen en dat is een aderlating", aldus de leider van een van de coalitiepartijen.

Roemer: had premier niet moeten ingrijpen?

SP-leider Roemer vestigde in zijn inbreng ook de aandacht op de rol van Rutte in het hele dossier:

"Heeft de premier geen enkele aanwijzing gekregen dat het verhaal van Opstelten rammelde? En als hij ze wel had, had de premier dan niet moeten ingrijpen?"

Pechtold: wat wist premier?

D66 vindt aftreden Opstelten en Teeven "begrijpelijk en onvermijdelijk", zegt Pechtold omdat de Kamer vijftien jaar lang onjuist is geïnformeerd over de 'Teevendeal'. "Waarom heeft de premier niet ingegrepen", vraagt de D66-leider zich af. "Wat wist de premier van deze zaak?" Pechtold vindt dat de onderste steen boven moet komen over de 'Teevendeal'.

Wilders: wat een puinhoop

Wilders vindt ook dat er nog veel onbeantwoorde vragen zijn rond de 'Teevendeal'. "Nederland weet dat bijna niemand uit dit kabinet nog te vertrouwen is", zei PVV-leider Wilders zojuist bij zijn inbreng. "Dit kabinet is failliet. [...] Rutte heeft partij in crisis gestort nadat hij het land ook al in een crisis heeft gestort."

Op Twitter had Wilders al eerder helder gemaakt hoe hij over de zaak denkt:

Twitter avatar geertwilderspvv Geert Wilders Nu de rest van het kabinet nog. Hoe eerder hoe beter. http://t.co/qHo98sQzDH

Als het kabinet niet opstapt, vindt Wilders dat Rutte vanavond nog een nieuwe minister van Justitie moet benoemen. Minister Stef Blok van Wonen en Rijksdienst neemt voorlopig de taken van Opstelten en Teeven waar. Wilders vindt dat dat niet kan omdat Nederland in oorlog zou zijn met islamterroristen.

In beeld: Rutte begint met verklaring

Foto ANP / Martijn Beekman

Foto ANP / Martijn Beekman

Van Ojik: debat moet ook gaan over premier

GroenLinks-leider Bram van Ojik vindt dat het debat van vandaag ook moet gaan over de rol die premier Rutte speelde in de kwestie'. "Deze affaire zegt ook iets over de bestuursstijl van deze minister-president", aldus Van Ojik. Hij wil dat Rutte in het debat laat zien dat hij het afgelopen jaar alles heeft gedaan om de kwestie rond de 'Teevendeal' in goede banen te leiden.

'Oppositie wil VVD beschadigen'

CDA-leider Sybrand Buma opende zojuist de aanval op premier Rutte. Onze politiek redacteur Tom-Jan Meeus, die het debat vanuit de Tweede Kamer volgt, zegt dat de oppositie in dit debat zal proberen "zoveel mogelijk schade toe te brengen aan de VVD":

"Iedereen zal de complimenten, vorige week, van Rutte aan het adres van Opstelten citeren. Veel aanvallen op de premier dus: de Provinciale Statenverkiezingen zijn over acht dagen."

Slob: belangrijke vragen nog open

CU-fractievoorzitter Arie Slob kreeg zojuist als eerste het woord. Zoals hij voor het debat al aangaf, wil de ChristenUnie dat het kabinet een onafhankelijke commissie instelt die belangrijke vragen rond de 'Teevendeal' die nog openstaan kan beantwoorden.

Rutte: terugtreden onvermijdelijk

Het debat is begonnen met de verklaring van Rutte. Het terugtreden van Opstelten werd "onvermijdelijk" nadat gisteren een nieuw feit op tafel kwam in de zaak-Cees H., namelijk dat de hoogte van de deal met Cees H. 4,7 miljoen gulden betrof in plaats van 1,25 miljoen gulden. Opstelten bleek de Kamer onjuist te hebben geïnformeerd. Door terug te treden "heeft hij zijn volle verantwoording en verantwoordelijkheid genomen zoals dat hoort", aldus Rutte. De premier zei verder:

"Ik heb daar respect voor. [...] Dit is een verlies voor het kabinet. [...] Opstelten en Teeven hebben Nederland veiliger gemaakt en het veiligheidsgevoel in ons land versterkt. [...] In persoonlijk opzicht is dit een hard gelag, in staatsrechtelijk opzicht schept het duidelijkheid over de relatie tussen Kamer en kabinet."

Livestream debat

Het debat begint over een minuut of vijf en is rechtstreeks te volgen via NPO Politiek.

ChristenUnie: onafhankelijk onderzoek

Verschillende partijen maakten vanmiddag voorafgaand aan het debat hun inzet al duidelijk. ChristenUnie-fractieleider Arie Slob vindt dat een onafhankelijke commissie onderzoek moet doen naar de 'Teevendeal'. Slob heeft, net als bijvoorbeeld de SP en CDA, nog veel vragen over de schikking die in 2000 door toenmalig officier van justitie Fred Teeven werd getroffen met een drugscrimineel. Hij wil niet dat die vragen "boven de markt blijven hangen zodat ook de opvolgers van Opstelten en Teeven er last van blijven houden", zo zei hij tegen persbureau ANP.

D66-leider Alexander Pechtold wil dat "de bezem door justitie gaat". Controle en transparantie zijn daar volgens hem volledig zoek. Het ministerie moet "flink aangepakt worden". De nieuwe bewindslieden hebben ook volgens CDA-leider Sybrand Buma "veel op te ruimen".

Twitter avatar APechtold Alexander Pechtold Aftreden begrijpelijk en onvermijdbaar. Respect daarvoor, maar de vragen over de deal mogen niet onbeantwoord blijven. Debat op z'n minst!

Pechtold en SP-leider Emile Roemer hebben ook vragen over de regierol van premier Rutte. Roemer:

"Je zou vragen kunnen stellen over het beoordelingsvermogen van premier. Wat is zijn regie geweest?"

In beeld: in afwachting van debat

Foto ANP / Martijn Beekman

Foto ANP / Martijn Beekman

GroenLinks-fractievoorzitter Bram van Ojik (links) en zijn collega Halbe Zijlstra van de VVD in de wandelgangen voorafgaand aan het debat in de Tweede Kamer.

Wat we weten over vertrek Teeven en Opstelten

Hoe zat het ook weer precies met de deal met drugscrimineel Cees H.? En waarom moesten Opstelten en Teeven gisteravond opstappen? Eerder vandaag zetten we de belangrijkste vragen rond het vertrek van de bewindslieden op een rij.

Debat begint met verklaring Rutte

Het debat, dat rond 16.30 uur van start gaat, begint met een verklaring van premier Rutte over het aftreden van Opstelten en Teeven. Daarna gaan de fracties met hem in debat over het besluit van de VVD-bewindslieden en de gang van zaken rond de schikking die Teeven vijftien jaar geleden als officier van justitie sloot met een drugscrimineel. Opstelten had de Tweede Kamer daarover onjuist geïnformeerd. Hij had de Kamer meermaals verteld dat er bij de deal 1,25 miljoen gulden was gemoeid. Gisteren bleek echter dat het om bijna 5 miljoen gulden ging.

Nu minister Opstelten en staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitite gisteravond al hun vertrek hebben aangekondigd, debatteert de Tweede Kamer vanaf 16.30 uur met premier Rutte over de onopgehelderde vragen rond de deal met Cees H., de rol van Rutte zelf in het proces en de gevolgen van het opstappen van de bewindslieden voor het kabinet. nrc.nl doet in dit liveblog verslag van de belangrijkste momenten uit het debat.