Grieken laten de trojka weer toe, al blijven ze tegenstribbelen

Het lukt Dijsselbloem niet om Griekenland écht in het gareel te krijgen.

Wat Dijsselbloem tijdverspilling noemt, beschouwt Varoufakis als de essentie van Europa: eindeloze discussies. Foto Yves Herman/Reuters

De nieuwe Griekse regering gaat de trojka, het door Athene doodverklaarde symbool van de Europese bezuinigingspolitiek, toch weer toelaten. Experts van Europese Commissie, de Europese Centrale Bank (ECB) en het Internationale Monetair Fonds (IMF) beginnen morgen een boekenonderzoek, om te kijken of de Griekse hervormingsplannen hout snijden.

Jeroen Dijsselbloem maakte het nieuws gisteren bekend, na afloop van een overleg van Europese ministers van Financiën. Erg voldaan oogde de eurogroep-voorzitter niet. Aan de Griekse toezegging ging een wekenlange, moeizame discussie vooraf die vooral over vorm ging - niet over inhoud. Dijsselbloem sprak van „totale tijdverspilling. Eindeloze discussies over symbolen leiden nergens toe.”

Zijn Griekse collega Yanis Varoufakis zag dat anders: wat Dijsselbloem tijdverspilling noemt, beschouwt hij als de essentie van Europa. „Europa is briljant omdat het afwijkende standpunten tolereert”, zei hij na afloop van de vergadering. „Dat Dijsselbloem en ik van mening kunnen verschillen en toch samenwerken is een teken van kracht.” Ofwel: maak je borst maar nat voor nog meer eindeloze discussies.

Twee weken geleden werd het EU-hulpprogramma dat Griekenland de komende maanden zo’n 7 miljard euro aan noodsteun kan opleveren met vier maanden verlengd. Op voorwaarde dat Athene vóór 20 april met een lijst van hervormingen en bezuinigingen komt en het programma, in de ogen van trojka-experts, succesvol afrond.

Maar heeft Griekenland wel zoveel tijd? Volgens een ruwe schatting van persbureau Bloomberg heeft het nog voor drie weken geld in kas, financiële markten zijn nerveus. De overige eurolanden voelen weinig voor een ‘Grexit’. Na alle politieke acrobatiek sinds 2012 om Griekenland juist binnenboord te houden zou dat reputaties breken en de euro mogelijk schaden. Maar het geduld is flinterdun.

Vorige week botste Athene al hard met Madrid. Volgens de Griekse premier Alexis Tsipras wil Spanje (met Portugal) zijn regering laten mislukken, aangezien ook daar linksradicalen electoraal oprukken. Tijdens een speech sprak hij van een kwalijke „as van machten” binnen de eurogroep. Woedende tegenreacties bleven niet lang uit. In die sfeer moet vooruitgang worden geboekt.

Eind vorige week stuurde Varoufakis een brief naar de eurogroep, met zeven hervormingen. Te weinig, te laat en te raar, reageerden EU-functionarissen. Het plan om het rommelige begrotingsproces in Griekenland grondig te stroomlijnen kreeg bijval, maar niet het idee om toeristen en studenten undercover in te zetten als belastinginspecteurs. Is een klik-cultuur werkelijk het beste antwoord op tegenvallende belastinginkomsten? Het lijkt eerder op een wanhoopsdaad.

Dat Griekenland snel failliet kan gaan is een „eigen verantwoordelijkheid”, aldus Dijsselbloem. „Ik beheer de Griekse kas niet, wel de noodleningen.” Als Griekenland eerder over die 7 miljard wil beschikken, moet het sneller resultaat laten zien.

De suggestie dat Athene stilzit, werd stellig door Varoufakis verworpen. De brief van vorige week was een aanzet, er volgen snel méér voorstellen. De minister benadrukte dat de trojka nog steeds dood is. Al wordt er morgen weliswaar weer met de drie instituties gesproken, maar niet op de naar „kolonialisme” riekende oude wijze. „Technocraten die in de pas onze ministeries binnenwalsen - dat behoort tot het verleden.” Nu de toekomst nog.