Brieven

‘Duurzaam’ ligt in gebruik

Stefan van Uffelen wordt zaterdag 28 februari geportretteerd en heeft het over duurzaam beton. Dat bestaat niet. Net zoals duurzaam hout niet bestaat. Duurzame materialen bestaan niet, het is het gebruik dat bepaalt of er duurzaam mee omgegaan wordt.

Als door houtgebruik de amazone sneller verdwijnt dan aangroeit (of bossen niet herplant worden), is er on-duurzaam gebruik van hout. En bijvoorbeeld beton, dat een aanzienlijke belasting voor het milieu vormt, wordt vaak gebruikt voor toepassingen waarvoor een minder belastend materiaal mogelijk was geweest.

Wanneer leren journalisten eens door zulke claims heen te prikken? Oké, het begrip ‘duurzaam’ is verwaterd door alle connotaties die eraan worden gegeven, maar zelfs in de betekenis van ‘goed’ bestaan materialen niet. Ze zijn; ze hebben bepaalde eigenschappen die voor bepaalde toepassingen bruikbaar zijn. Beter zou het zijn het woord ‘volhoudbaar’ te gebruiken. En is ons houtgebruik momenteel volhoudbaar? Of beton? Bij lange na niet.

Begroeten

Handsnuffelen is nieuw

In Mensen besnuffelen via handdruk (6/3) staat dat mensen een hand geven om elkaar te kunnen besnuffelen als ware het een evolutionair fenomeen. De onderzoekers geven daarmee blijk van een gering historisch besef. Het geven van een hand bij wijze van begroeting is namelijk een relatief recent verschijnsel.

Voor iemand als Gijsbert Karel van Hogendorp, die 200 jaar geleden ons koninkrijk stichtte, was het een nieuwerwetse gewoonte. Zijn oudere tijdgenoot George Washington weigerde zelfs handen te geven. Handen geven was iets voor veehandelaren (die nog altijd handjeklap doen bij een geslaagde verkoop).

Een koe verkopen en dan aan je hand ruiken, dat geeft nog eens een ander perspectief op de conclusies van de onderzoekers.

Edwin van Meerkerk

Uitspraak Rutte (1)

Dode SS’er was er 1 minder

„Iedere soldaat die, met agressieve bedoelingen, gewapend de grenzen van zijn land overschrijdt, verdient het om niet meer levend terug te komen”.

Aldus, na indringend zelfonderzoek, de conclusie van de Leidse criminoloog Willem Nagel in zijn – onder de auteursnaam J.B. Charles geschreven – essaybundel Van het kleine koude front.

Zou hij nog leven, dan zocht je hem bij GroenLinks. Natuurlijk reflecteerde Charles op de Duitse agressie in de Tweede Wereldoorlog. Maar zijn uitspraak is ook een bewuste morele generalisatie en mag daarom gebruikt worden bij het beantwoorden van de vraag of uitgereisde jihadisten beter kunnen sneuvelen. Dat Ruttes bevestigende antwoord door de meerderheid van Nederlands politieke leiders wordt afgewezen, demonstreert hoe ver de herinnering aan de oorlog en de lessen daaruit bij ons zijn weggezakt. Wat deden we al die jaren fout op 4 mei? Voor Charles’ generatie was het een uitgemaakte zaak: elke dode Duitse soldaat was één Jodenjager minder. Voor iemand als Van Ojik moet de IS-jihadist, die in gruwelijkheid de SS’er overtreft, toch worden behandeld als een civiele misdadiger, pardon, verdachte: „Ook in een oorlog mag je niet zomaar iemand doodschieten”. Zo’n uitgangspunt fnuikt de effectiviteit van elk leger; een soldaat is geen politieagent.

Toen GroenLinks het leger nog gewoon afwees, stonden ze ook buiten de werkelijkheid maar kwamen ze daar tenminste voor uit. Staat nu half Nederland naast hen? En wordt de mentaliteit om terreur effectief te bestrijden nu opgegeven?

Klaas Maas

Omgangsrecht stiefouders

Kind geen lijdend voorwerp

Marjolein Rikmenspoel pleit ervoor dat – naast opa’s en oma’s – nog meer mensen hun ‘recht’ moeten kunnen claimen op een kind. Ook al bedoelt ze het ongetwijfeld goed, het is precies die instelling die risicovol is voor kinderen in echtscheidingssituaties. Bovendien is voor wat Rikmenspoel beoogt (een gerechtigde omgangsregeling voor stiefouders) geen wetswijziging nodig: het recht afspraken te maken is er gelukkig al en daar zouden ouders, grootouders en stiefouders ook gebruik van moeten maken. Onderling.

Het belangrijkste is dat niet alleen recht gedaan wordt aan de behoefte van die stiefouder (zoals Rikmenspoel schrijft, met het kind als lijdend voorwerp), maar ook aan de behoefte van het kind. Het is immers zijn welzijn dat ten grondslag ligt aan het recht op omgang tussen ouders en kind. Dat welzijn wordt niet gediend door meer regels op basis waarvan meer mensen hun recht menen te kunnen claimen. Dit met een mogelijk opstapeling van nieuwe conflicten (en pijnlijke rechtszaken) tot gevolg. Dat is uiterst schadelijk voor het kind.

Stefanie Viëtor-Boer Kinder- en Jeugdtherapeut, Haarlem

Column Heijne

Kost weinig, maakt gelukkig

Bas Heijne legt vrijwel altijd de vinger op de wonde, maar het artikel van zaterdag 7 maart is een geseling. Bijna elke zin klinkt als een zweepslag.

Voor wie? De VVD met de geciteerde Geert Dales, de PvdA met de elders genoemde Jo Ritzen, het CDA (KVP) met de introductie van de mammoetschool en alle ellende dientengevolge?

In feite voor ons allemaal, die geld belangrijker vinden dan kwaliteit. Kwaliteit van onderwijs, kunst, gezondheid, ja van leven. Maar het artikel van Bas Heijne kost weinig en maakt gelukkig.

Ton Jan van Osnabrugge

Vrouwenquotum

Over onze vuilnisvrouw

„Ik zie nooit een vrouw op een vuilniswagen”, schrijft Marike Stellinga (7/3).

Ik wel, in mijn woonplaats Leidschendam. Het betreft een bestuurster van een vuilniswagen die donderdag het huisvuil respectievelijk het groenafval in onze laan komt ophalen. Soms springt zij kwiek uit de cabine om de mannen achter de wagen te helpen met het legen van de bakken die langs de straat staan. Dat zij bovendien blond is, is mooi meegenomen. Haar optreden (evenals dat van haar mannen) vervult mij met respect.

Henk Fiolet

Borstvoeding

Belang van adverteerder

In de zaterdagkrant van 21 februari staat een artikel over borstvoeding, geschreven door Phaedra Werkhoven van de MMG. In de visie van de Mamma Media Group staat ondermeer: „MMG de gesprekspartner voor adverteerders en mediabureaus die moeders als doelgroep hebben.” Ik kan haar artikel en mening niet los zien van haar belang om ten gunste van haar belangrijkste bron van inkomsten, de adverteerders te schrijven. Dan had ik liever iets gelezen van deskundigen.

Hans Alferink

Vrouwendag

Gezin is al management

In verband met internationale vrouwendag hoor ik op de radio het bericht dat 4 procent van alle werkende vrouwen een managementbaan heeft – wie bekend is met het reilen en zeilen in een modern gezin met opgroeiende schoolgaande kinderen, weet dat daarvoor al de kwalificatie ‘fulltime management’ vereist is. Onverwachte ziektes, scholingsdagen van opvangpersoneel of plotselinge transportproblemen vragen, nee eisen onmiddellijke inventiviteit bij het vinden van ad-hocoplossingen om het bedrijf ‘gezin’ permanent draaiende te houden. Als dat geen managementbaan is…

Mirjam Hommes

Correcties en aanvullingen

Islamitisch

In Psychotherapie voor 1,5 miljard mensen (6/3, p. 15) is sprake van „een gediscrimineerde islamistische minderheid” die nieuwe kracht geeft aan antisemitisme. Dat moet zijn „een gediscrimineerde islamitische minderheid”.

Auteur Tom of Holland

Bij het artikel Opgelapt (7/3, Lux, p. 10) zijn de introtekst en de naam van de auteur weggevallen. Het stuk over Tom of Holland, ambassadeur van zichtbare kledingreparaties, werd geschreven door Nienke Denekamp.

Met medewerking van...

Bij Eten als Walter, Don en Piper, over kookboeken bij tv-series (Lux, p. 16) had vermeld moeten staan: met medewerking van Katja de Bruin.