Bij mijn schoonouders luistert er wél een hond naar Radio 4 (een golden retriever)

Redacteur Merlijn Kerkhof (28) laat iedere dinsdag zien wat de schoonheid van klassieke muziek is. Vandaag: is klassiek nog elitair?

Onder musici en muziekminnaars ging het afgelopen donderdag nergens anders over: Hero Brinkman. Het voormalig PVV-Kamerlid en Statenlid in Noord-Holland had zich in een interview met HP/De Tijd uitgelaten over klassieke muziek. Na de Statenverkiezingen wil hij zijn plannen bekendmaken voor een landelijke partij voor ondernemers, en hij liet alvast weten hoe hij denkt over cultuursubsidies.

Brinkman: „Ik vind dat alle kunst die gesubsidieerd wordt aan twee voorwaarden moet voldoen: het moet toegankelijk zijn voor een groot publiek en het moet geëngageerd zijn. Voor zover ik kan inschatten valt klassieke muziek niet onder deze voorwaarden. Klassieke muziek is namelijk niet voor een breed publiek toegankelijk, dat is voor een kleine elite. Neem nou Radio 4 – daar luistert toch geen hond naar?”

Verder stelde hij dat dirigenten, orkestleden en concertbezoekers vaak geen flauw idee hebben waar ze naar luisteren. „En dat hekel ik”, aldus Brinkman.

Eh, ja. Wat dat laatste betreft: laten we het erop houden dat het niet overeenkomt met mijn ervaringen. En maakt het wat uit als je niks van de achtergrond van een bepaald muziekstuk weet terwijl je er wel van kunt genieten? Dat er naar Radio 4 (weekbereik: 683.000 luisteraars) geen hond luistert, moet ik overigens tegenspreken. Bij mijn schoonouders staat de hele dag Radio 4 aan. Ze hebben een golden retriever.

Het zou al te gemakkelijk zijn om Brinkman belachelijk te maken, maar dan ga je voorbij aan het feit dat heel veel mensen zo denken over klassieke muziek en andere kunstvormen die niet meer zonder subsidie kunnen bestaan. Het lijkt me zinniger die mensen te overtuigen van de waarde van cultuur (neem ze mee naar een concert!) en om ze goed voor te lichten.

Waar Brinkman namelijk niet van op de hoogte lijkt, is dat veel concertzalen en orkesten al lang bezig zijn te ‘ontelitiseren’. Nieuw, jong publiek te bereiken. En dat zij daar de laatste tijd bijzonder goed in slagen. Neem de serie Essentials van het Concertgebouworkest, waarin steeds een meesterwerk centraal staat – én wordt toegelicht. Amper een vijftigplusser te bekennen. Of Pieces of Tomorrow in Utrecht. Door de samenvoeging van Tivoli en het ‘klassieke’ Vredenburg kon een heel bestand popliefhebbers worden aangeschreven. Donderdag luisterden er weer honderden twintigers naar het Radio Filharmonisch. Informele setting, biertje mocht de zaal in. Ik heb geen parelketting gespot. Uitstekend format.

Klassieke muziek vraagt meer van de luisteraar dan popmuziek en zal daarom altijd voor een kleiner publiek zijn. Maar elitair? Hero, dat valt echt wel mee.