50 jaar na ‘Bloody Sunday’ in Selma en de KKK wil laten weten: wij zijn er nog

De racistische Ku Klux Klan (KKK) was ten tijde van de Selma-mars actief en de organisatie wilde de bevolking er rond het 50-jarige jubileum van Bloody Sunday aan herinneren dat ze nog stééds actief zijn. De groep verspreidde flyers in de stad.

Fifty years from Bloody Sunday, our march is not yet finished. But we’re getting closer. De Amerikaanse president Barack Obama hield gisteren een krachtige, memorabele speech tijdens de herdenking van Bloody Sunday in Selma, Alabama. Het bloedige neerslaan van de protesterende zwarte bevolking ligt nog vers in de herinnering, maar er is sindsdien veel vooruitgang geboekt. Sommige dingen zijn echter niet veranderd. De racistische Ku Klux Klan (KKK) was toen actief en de organisatie wilde de bevolking van Selma er rond het 50-jarige jubileum van Bloody Sunday aan herinneren dat ze nog stééds actief zijn.

Bewoners vonden de afgelopen tijd dit soort flyers voor hun deur of in de bus, meldt de lokale nieuwssite AL.com:

Twitter avatar Rudy_Harper Rudy Harper Found this morning in front of homes in #Selma @FOX10News http://t.co/704ZOsy9B8
Twitter avatar ashleythompTV ashley thompson KKK trying to reach new ppl during the 50th celebrations. Residents tell me this was on their door step this morning http://t.co/ZmwfwkqZ0K
Twitter avatar deray deray mckesson KKK fliers left at Selma homes on 50th anniversary of ‘Bloody Sunday’ http://t.co/5KrOkdw2Aa http://t.co/dkVNEKApn6

De site sprak met Robert Jones, de zogenoemde ‘grand dragon’ bij de Loyal White Knights van de KKK, die zegt dat er de afgelopen twee weken zo’n vierduizend flyers in Selma en het grotere, nabijgelegen Montgomery zijn verspreid. Niet omdat de groepering boos is dat er een bijeenkomst was ter ere van het jubileum van de Selma-mars, maar vooral vanwege “de valse claims” die ze over Martin Luther King “prediken”.

De flyers werden niet doelgericht afgeleverd bij mensen, zo zegt Jones. De KKK wilde volgens hem nieuwe leden werven en mensen eraan herinneren dat de groep nog bestaat:

“The Klan is still out there and we are watching.”

Historische mars

Obama was gisteren naar Selma gekomen om daar de historische vrijheidsmars van 7 maart 1965 te herdenken. Onder aanvoering van James Bevel en Amelia Boynton, twee belangrijke personen in de burgerrechtenbeweging van de jaren 60, vertrokken zo’n zeshonderd actievoerders naar Montgomery om stemrecht te eisen voor zwarte Amerikanen. Op de Edmund Pettusbrug buiten de stad werden ze onder toeziend oog van camera’s opgewacht door agenten met knuppels, honden en traangas. Bij de daarop volgende confrontatie waren ook grote groepen blanke racisten betrokken.

Zeventien mensen belandden in het ziekenhuis op wat als ‘Bloody Sunday’ de geschiedenis in ging. De beelden van de confrontatie gingen de wereld over en dwongen toenmalig president Lyndon B. Johnson tot actie. Een tweede mars volgde op 9 maart en zes dagen daarna kwam Johnson met de contouren van de Voting Rights Bill. Op 17 maart 1965 stuurde hij de definitieve versie naar het Congres.

Dit waren volgens Vox de drie belangrijkste momenten van Obama’s speech:

Herinnering is niet nodig

Het arme en verdeelde Selma - een stad met zo’n 20.000 inwoners, hoeft echt niet herinnerd te worden aan het bestaan van de Ku Klux Klan. Voorafgaand aan het bezoek van Obama verrees nog een groot billboard aan de rand van de stad waarop de beeltenis van Nathan Bedford Forrest te zien is. Hij was luitenant-kolonel in de Amerikaanse Burgeroorlog en was betrokken bij de oprichting van de KKK. Op het billboard is hij afgebeeld op een paard met een quote die hij gebruikte tegenover zijn mannen waarmee zij hun vijanderen angst moesten inboezemen: keep the skeer on ‘em, ‘laat ze bang blijven’. Om het contrast compleet te maken stond er aan de achterkant een poster waarop Obama welkom wordt geheten in Selma.

Lees meer over de verdeeldheid in Selma bij de Los Angeles Times.

De Edmund Pettusbrug zelf is ook herinnering aan de KKK. Die brug is symbool geworden voor de burgerrechtenbeweging, maar is wel vernoemd naar een man die naast dat hij een senator in Alabama was en generaal in de Burgeroorlog aan het einde van de negentiende eeuw ‘Grand Dragon’ - een hooggeplaatst persoon - was bij de KKK in Alabama. De discussie over de naam is rond het 50-jarig jubileum van de eerste Selma-mars weer opgelaaid. Een petitie om de naam te veranderen kreeg al ruim 150.000 handtekeningen. Verrassend genoeg steunen veel inwoners - tachtig procent van Selma is zwart - de petitie niet, schrijft de BBC. Onder hen de vrouw die als eerste Afro-Amerikaan in 2000 werd verkozen tot burgemeester van de stad.

Vox legt uit waarom de naam veranderen nog niet zo snel gedaan is.

En ja, de KKK is er nog

Het is misschien niet meer de grote en gewelddadige beweging die het ooit was, maar de Ku Klux Klan is inderdaad nog wel degelijk actief in de Verenigde Staten, vooral in het zuiden. Volgens het Southern Poverty Law Center zijn er naar schatting nog zo’n 5.000 tot 8.000 leden. Ze verdoezelen hun racisme nu als een politieke strijd voor meer burgerrechten voor blanke mensen, zo schrijft het centrum.

Lees meer in nrc.next: De vertaling van Obama’s speech in Selma (en waarnaar en naar wie hij verwijst) (€). Lees ook een analyse van die speech. (€)