‘Verbruggen leidde bewust aandacht af’

Onderzoeksrapport oordeelt hard over internationale wielerbond UCI die eigen dopingregels overtrad.

Amicaal klopt Lance Armstrong op de schouder van Hein Verbruggen, aan de finish van de veertiende rit van de Tour de France 2000 in het zonovergoten Briançon. „Hey Mr President”, klinkt het, en weg is de leider in het algemeen klassement, op naar het volgende interview. „Een geweldige gele trui”, jubelt Verbruggen intussen. De toenmalige voorzitter van de internationale wielerunie UCI weet het zeker. Volgens hem is er na jaren van dopingschandalen weer „zuiverheid” in de Tour gekomen.

Verbruggen, UCI-voorzitter van 1991 tot en met 2005, komt er slecht vanaf in een onderzoek naar dopingpraktijken in de wielersport dat de UCI vannacht openbaar maakte. Een onafhankelijke onderzoekscommissie CIRC (Cycling Independent Reform Commission) sprak de afgelopen dertien maanden met in totaal 174 mensen, onder wie officials, (oud-)wielrenners en ploegleiders, artsen en nationale anti-dopingagentschappen. Conclusie? Onder Verbruggen en zijn opvolger Pat McQuaid (2006-2013) hield de UCI zich willens en wetens niet aan de eigen antidopingregels.

Een patron absolu wordt Verbruggen genoemd door de commissie, die werd voorgezeten door de Zwitserse jurist Dick Marty. „Na zijn verkiezing [in 1991] begon de UCI aan een strategie om de aandacht af te leiden van het feit dat de wielerbond verantwoordelijk was voor doping in het wielrennen.” Verbruggen wordt omschreven als een op macht beluste bestuurder, die verstrikt was in persoonlijke vetes met de toenmalige baas van wereldantidopingagentschap Dick Pound en Tourorganisatie ASO. Verbruggens aanpak van het dopingprobleem noemt de commissie „onvoldoende”.

Onder de voorzitters Verbruggen en McQuaid kon Armstrong, van 1999 tot en met 2006 (record)winnaar van de Tour de France, rekenen op bescherming door de UCI. „Er is sprake geweest van een voorkeursbehandeling voor Armstrong”, stelt het rapport zwart op wit over de Amerikaan, die zelf in 2013 dopegebruik bekende en meermaals met de commissie sprak.

Armstrong, die intussen levenslang is geschorst en zijn zeven Tourzeges moest inleveren, gold destijds voor de UCI als ideale Tourwinnaar, na de dopingschandalen rondom de ploegen van Festina en TVM in 1998. Genezen van kanker, superkampioen, uit wielergroeimarkt Amerika bovendien. „Er was een stilzwijgende afspraak tussen de UCI-top en Armstrong”, stelt het rapport. „Ze hebben een gemeenschappelijk front gevormd tegen iedereen die hen aanviel.”

De UCI nam na een omstreden dopingtest in de Ronde van Zwitserland in 2001 giften van Armstrong aan; in totaal 125.000 dollar. In 2006 gaf de UCI opdracht tot een rapport om de Texaan vrij te pleiten van de beschuldiging dat hij in 1999 epo had gebruikt. De UCI gelastte dat een onderzoek van de Nederlandse jurist Emile Vrijman louter moest gaan over de procedure en niet over de beschuldiging van dopegebruik. Zelfs in 2012 probeerde de UCI Armstrong nog te verdedigen tegen het rapport van het Amerikaanse antidopingagentschap Usada, dat hem later de kop zou kosten.