Nemtsovs dochter gelooft het niet

Meerdere verdachten aangehouden voor moord op Russische dissident, een zou al bekend hebben.

Foto boven: gemaskerde mannen escorteren de verdachten van de moord op Kremlin-criticus Boris Nemtsov in de rechtbank in Moskou. Foto onder: De voormalige politieagent Dadajev in een kooi in de rechtszaal. Hij zou betrokkenheid bij de moord hebben bekend. Foto boven: EPA/Yuri Kochetkov. Onder: REUTERS/Tatyana Makeyeva

Vijf mannen opgepakt, twee in staat van beschuldiging gesteld. Maar Zjanna Nemtsova gelooft er niks van. De oudste dochter van de tien dagen geleden vermoorde politicus zei gisteravond voor de Duitse televisie dat „de waarheid nooit boven water zal komen”. Met een stalen gezicht zei de 30-jarige Nemtsova: „Ik vertrouw het onderzoek niet.”

Welke verdachten er ook tevoorschijn worden getoverd, de politieke verantwoordelijkheid ligt in de ogen van Nemtsova geheel en al bij de regering-Poetin, die het klimaat heeft geschapen waarin Boris Nemtsov vogelvrij werd verklaard.

Een paar uur voor het optreden van Nemtsova bij de ARD waren in Moskou vijf mannen voor een rechter verschenen. Persbureau Reuters beschreef het theatrale karakter van de voorgeleiding waarbij de mannen, allemaal Tsjetsjenen, de zaal in werden geëscorteerd door gemaskerde bewakers. Vervolgens werden ze in ijzeren kooien gezet en kregen ze een batterij televisiecamera’s op zich gericht.

Boris Nemtsov werd vrijdag 27 februari ’s avonds op straat in de buurt van het Kremlin doodgeschoten. Hij werd door vier kogels in de rug geraakt terwijl hij met een vriendin op straat liep, onderweg naar huis. Twee dagen later liepen naar schatting 50.000 mensen mee in een stille tocht om de politieke moord op de oppositieleider te herdenken. President Poetin heeft de moord scherp veroordeeld en beloofd de daders te zullen opsporen.

‘Ware patriot van Rusland’

Meteen na de moord begonnen officiële Russische media al mogelijke motieven te ventileren. Een daarvan is dat de dood van Nemtsov te maken zou hebben gehad met zijn opmerkingen over de islam en de aanslag op Charlie Hebdo in Parijs.

Twee Tsjetsjenen zijn gisteren in staat van beschuldiging gesteld: de voormalige politieagent Zaoer Dadajev en Anzor Goebasjev. Dadajev zou een bekentenis hebben afgelegd. De inhoud van die bekentenis is niet bekendgemaakt. Volgens de rechter zijn er, naast de bekentenis, „ook andere aanwijzingen” voor zijn betrokkenheid. Alle vijf de mannen blijven in voorlopige hechtenis.

De Charlie Hebdo-theorie kreeg gisteren een extra zetje van de Tsjetsjeense leider, en zetbaas van Poetin, Ramzan Kadyrov. Op Instagram noemt Kadyrov de gearresteerde Dadajev een „vrome moslim” die boos zou zijn geweest over de publicatie van cartoons met de profeet Mohammed erop door het Franse tijdschrift. „Iedereen die Zaoer kent weet dat hij diepgelovig is en dat hij, net als alle moslims, geschokt was door de activiteiten van Charlie Hebdo, en door de steun die sommigen daaraan hebben gegeven”, aldus Kadyrov. Deze laatste toevoeging zou een verwijzing moeten zijn naar Nemtsov.

Nemtsov had de aanval op Charlie Hebdo op zijn blog een voorbeeld genoemd van „middeleeuwse” islam-inquisitie „waartegen je in opstand moet komen”. Van openlijke steun voor het publiceren van de cartoons was echter geen sprake.

Maar er zat nog een andere opmerkelijk ‘spin’ in de reactie van Kadyrov. Hij noemt Dadajev nadrukkelijk een „ware patriot” van Rusland. Volgens Kadyrov heeft Dadajev jarenlang „zijn leven geriskeerd voor Rusland” en zou hij nooit iets ondernemen wat de belangen van Rusland schaadt.

Hiermee plaatst hij Dadajev recht tegenover de vermoorde Nemtsov, die Oekraïne steunde en tijdens ‘patriottische’ demonstraties in Moskou is afgeschilderd als „landverrader”.

Naast de vijf arrestanten die gisteren in Moskou werden voorgeleid, zou er nog een zesde verdachte zijn. Maar volgens het Russische persbureau Interfax heeft die zichzelf met een granaat opgeblazen toen de politie aan de deur verscheen.

Zelfs als bewezen zou worden dat Dadajev de moord heeft gepleegd, dan nog nemen naasten en medestanders van Boris Nemtsov geen genoegen met het onderzoek. Ze willen weten wie de opdracht heeft gegeven. Ilja Jasjin, partijgenoot van Nemtsov noemde de mogelijke islam-link gisteren op Twitter „nonsens” die het Kremlin goed zou uitkomen en Poetin buiten schot houdt.

Ook de moord in 2006 op de onderzoeksjournalist Anna Politkovskaja is toegeschreven aan huurmoordenaars uit Tsjetsjenië en andere delen van de noordelijke Kaukasus. Maar wie de opdracht heeft gegeven, is nooit achterhaald.