Een wolf loopt door en kijkt niet om

Dit weekend werd een levende wolf gezien in Nederland. Dat was voor het eerst sinds 1879. Wolvenliefhebbers zijn opgetogen, maar niet iedereen is blij.

In Drenthe zeggen ze allemaal: afschieten dat beest. Dat vertelt hobbyboer Henk Vos aan de telefoon. Gaan de Drentse boeren niet écht doen hoor, denkt hij, want dat mag niet. De wolf is een beschermd dier, dus je moet hem gewoon vrij rond laten wandelen. Maar welkom is hij of zij – het geslacht is nog onbekend – niet overal.

De Drentse boeren zijn geschrokken. Zaterdag tegen vijven ’s middags stond de wolf ineens tussen de vijftig zwarte schapen van Vos in een weide bij Wezuperbrug. Zijn schoonzoon kwam toevallig langsrijden, zag een schaap liggen, ging poolshoogte nemen en zag de wolf. Eén schaap werd gebeten. Een andere is „helemaal gestresst”. Vos is bang dat zijn hart het begeeft. „Een wolf is een mooi dier maar hoort hier niet”, zegt Vos. Hij is ook bang dat ze „kleine kinderen pakken”.

Eén van de eerste foto's van de wolf, gemaakt langs de N381. Foto Jan van der Aa. 

Zaterdagochtend leverde Jan van der Aa hard bewijs voor een wolf in Nederland. Hij reed zaterdag over de N381 ter hoogte van Noord-Sleen, tien kilometer bij Wezuperbrug vandaan. Van der Aa zag de wolf langs de weg scharrelen, maakte een duidelijke foto en zette die online. „Grappig”, dacht hij, en vergat het even.

Een wolf op Nederlandse grond is heel bijzonder, in 1879 werd er voor het laatst een officiële melding van een gemaakt. In de jaren daarvoor waren de Nederlandse wolven vakkundig afgeschoten – er was een plaag. In 2013 werd er in Luttelgeest nog een dode wolf gevonden, maar die bleek te zijn neergeschoten in Polen.

Dat nuchterheid geen universele emotie is als het om wolven gaat, merkte Van der Aa een paar minuten nadat hij het beeld online had gezet. Zijn telefoon stopte niet meer met rinkelen: wolvenliefhebbers, wolvenhaters, pers, vrienden. Van der Aa wist helemaal niet dat dit een omstreden unicum is.

Hogere hekken

Zondagochtend zijn een aantal Drentse boeren samengekomen om na te denken over de toekomst, vertelt Vos. Misschien moeten de weides beter worden beschermd. Iets concreets is daar nog niet uitgekomen. Provincie Drenthe zegt dat er – ondanks het steeds vaker verschijnen van de wolf – nooit preventieve maatregelen zijn genomen, daarom is er besloten „niet moeilijk te doen” over schade.

Het Faunafonds vergoedt de schade die bij boeren wordt aangericht door de wolf. Er kwam dit weekend een melding van boer Vos, en van een andere boer. Zijn schaap werd zaterdagnacht doodgebeten. Het fonds onderzoekt of de wolf de dader is, maar denkt vanwege het bijtpatroon aan een moordlustige hond. Wolven eten trouwens liever reeën dan schapen.

Leo Linnartz van Wolven in Nederland is opgewonden. Vijf jaar geleden werd zijn stichting opgericht om Nederland klaar te stomen, toen werd de wolf al verwacht. Niet dat het roofdier ons land per se aantrekkelijk vindt. De wolven komen bijna toevalligerwijs steeds dichterbij, ze verspreiden zich door Duitsland. In heel Europa zijn er nu 18.000. De laatste tijd werd er op ongeveer dertig kilometer van Emmen, in Meppen, meerdere malen een wolf gefotografeerd. Het is dezelfde als de wolf die nu in Nederland rondloopt, denkt Linnartz. Hij is vrij tam, sommige kenners vinden dat opmerkelijk. Je ziet het ook in het filmpje dat in Drenthe werd gemaakt: hij scharrelt, snuffelt, kijkt bijna nieuwsgierig naar de voorbijrijdende auto.

Een eigen plek

Wat zou hem bezighouden? „Hij is waarschijnlijk opzoek naar een eigen woonplek”, zegt Linnartz. „Als een wolf een jaar of twee jaar oud is, wil hij weg bij zijn ouders. Hij gaat vaak alleen op zoek naar een partner.” Ze zijn tijdens zo’n missie doelgericht; lopen en keren niet meer om. Dat zou betekenen dat als de wolf doorgaat, hij een fijne plek in Nederland of misschien België kan vinden. Op een vliegbasis, bijvoorbeeld. Die zijn geliefd vanwege de wilde dieren en de ruimte. „Op hun nieuwe plek wachten ze op een partner.” Dat kan in Nederland wel even duren. „Als er niemand komt, gaan ze terug naar hun geboorteplaats.”

Wordt de wolf nu heel normaal in Nederland? Daar verschillen de ideeën over. Natuurmonumenten acht de kans dat de wolf definitief terugkeert „groot” en vindt dat een „verrijking” voor de Nederlandse natuur. „In 2014 zijn er op 150 kilometer van de Nederlandse grens jonge wolven geboren in Duitsland. Ze leven al in de buurt en dat maakt hun komst naar Nederland reëel.”

Ook Wolven in Nederland hoopt dat dit het begin is van een wolvengemeenschap. Linnartz „Er is ruimte voor. Studenten hebben vorig jaar berekend dat we twintig roedels – pa, ma en de kinderen van het afgelopen jaar – kunnen hebben.”

Het is nu afwachten of de eenzame wolf gaat settelen met een vriendje of vriendinnetje om voort te planten, of huiswaarts keert.

En of je bang moet zijn? Er zijn niet veel meldingen van wolven die mensen aanvallen. Voor de zekerheid een waarschuwing van de provincie Drenthe: „Mensen die de wolf tegenkomen, moeten het dier met respect behandelen.” Veel geluid maken helpt ook.