Boekenweektips

Je houdt er een wat schizofreen gevoel aan over: de feestelijke Boekenweek, waarin boekhandelaars je een cadeautje geven (Verhulst!), maar tegelijk is het thema van deze Boekenweek ‘waanzin’. Moeten we dan daar zo vrolijk over doen? Is dat niet geschift? Hoe dan ook: er zijn schitterende boeken over gekte en geestesziekte geschreven – die bewijzen dat boeken misschien wel de mooiste manier om iets over waanzin te weten te komen. Daarom deze tips. Niet allemaal even vrolijk, wel goed.

In de driehoeksverhouding waar de roman Huwelijk (Prometheus, 400 blz. € 19,95) van de Amerikaanse schrijver Jeffrey Eugenides om draait, is een grote rol weggelegd voor een leven met manische-depressiviteit. Geliefde Leonard van hoofdpersoon Madeleine lijdt eraan – en als lezers maken we de gevolgen van dichtbij mee.

Nog dichterbij komt het in de young adult-roman Dit is geen dagboek van Erna Sassen (Leopold, 133 blz. €13,95). De 16-jarige Boudewijn maakt aantekeningen over zijn leven, nadat zijn moeder voor de trein is gesprongen. Haar depressie wordt bijna de zijne, maar ondanks zijn apathie schrijft hij een dagboek, om verder te kunnen leven.

Liever poëzie? In weinig woorden tekent dichter Leonard Nolens een volledig beeld van het leven op een psychiatrische afdeling van een ziekenhuis, waar hij zich zelf in 2011 liet opnemen. Eenvoudige woorden met een pijnlijke uitwerking, in de bundel Opzichtige stilte (Querido, 72 blz. €17,99).

In het werk (en ook het leven) van Jan Arends speelde geestesziekte een bepalende rol. Zijn klassieke verhalenbundel Keefman (De Bezige Bij/Lebowski, 160 blz. € 12,50), die dit najaar opnieuw werd uitgegeven, gaat over mensen aan de zelfkant van de maatschappij, onder wie een psychiatrische patiënt.